Ga naar hoofdinhoud

Ruim bezocht afscheid ‘houtprofessor’ André Jorissen

Met een symposium vol internationale sprekers nam André Jorissen op 17 januari afscheid als professor Timber Structures aan de Technische Universiteit Eindhoven. Hij gaat met emiraat. Zijn parttime leerstoel verdwijnt. Alleen in Delft heeft nu nog een hoogleraar in houtconstructies.

Jorissen werkte zelf voor verschillende bedrijven als houtconstructeur terwijl hij ondertussen promoveerde op een proefschrift over houtverbindingen. De laatste zeventien jaar werkte hij deels bij SHR in Wageningen en bezette hij voor 0,4 fte de leerstoel Timber Structures van de TU die door SHR bekostigd werd. Die korte werkweek bleek voor Jorissen geen beletsel om de nodige invloed uit te oefenen. Hij begeleidde in die jaren circa 65 studenten die zich in Eindhoven volledig specialiseerden in houtconstructies en er niet zelden op promoveerden.

Technisch-inhoudelijke lezingen

Daarnaast was hij ook internationaal actief, bleek tijdens zijn afscheidssymposium. Dat was gecombineerd met de jaarlijkse Houtresearchdag van de Vereniging van Houtconstructeurs en had dan ook een behoorlijk technisch-inhoudelijke insteek. De bijeenkomst werd gepresenteerd door Ad Leijten, die vorig jaar al afscheid nam van de vakgroep houttechniek in Eindhoven.

Sprinklers zijn het best bij brand

De eerste voordracht was meteen één van de interessantste van de dag. Daniël Brandon promoveerde bij Jorissen en doet nu voor een Scandinavisch bedrijf onderzoek naar het brandgedrag van hoge houten gebouwen. Zijn lezing ging vooral over kruislaaghout. Het blijkt zeker waar dat clt bij brand een soort inbrandlaag vormt van houtskool en dan geen voeding meer geeft aan het vuur. Het vuur kan dan vanzelf doven.

Daniël Brandon: brandexpert

Maar er zijn wel degelijk problemen: als de lijmlaag van de toplaag loslaat, dan komt er weer nieuw hout vrij. Het hout bekleden met (gips)beplating is een veelgekozen oplossing. Die moet dan wel goed vastzitten. Brandon benadrukte dat extra maatregelen alleen nodig zijn bij echt hoge gebouwen, waar de brandweer niet makkelijk bij kan. En dat hij uitgaat van een niet aanwezige sprinklerinstallatie. ‘In de praktijk werken die installaties vaak niet of hebben mensen hem uitgezet omdat hij stroom kost. Daar zijn verbeterslagen te winnen, want een sprinkler is sowieso de beste oplossing bij een brand.’

Basisaannames Eurocode onder kritiek

De Noorse professor Jochen Koehler, uit Oslo, zette de toon voor veel volgende presentaties: André Jorissen is in zijn professoraat en ook daarvoor al zeer betrokken geweest bij het schrijven, reviseren en herschrijven van de Eurocode en andere internationale normeringen die constructeurs als uitgangspunt nemen, en dan met name, uiteraard waar het hout als bouwmateriaal betreft.

Jochen Koehler

Koehler, een bijzonder charmante en grappige spreker, blijkt een criticaster van de basisaannames van de Eurocode en weet dat zelfs voor leken duidelijk te maken. Als we hem goed begrepen hebben, lijkt hij ervoor te pleiten om meer vrijheid in te bouwen om te variëren in dimensioneringen, constructievoorschriften en bijvoorbeeld diktes van materialen: sterker waar dat essentieel is voor de veiligheid, minder sterk waar dat niet hoeft. Het zou materiaal besparen.

Materiaal bespaard in de VS

Daniel Dolan

In die lijn werd Jorissen nadrukkelijk bedankt door Daniel Dolan, professor in civil and environmental engineering aan de Washington State University. Hij legde uit dat Jorissens onderzoek naar verbindingen tussen houten bouwelementen via een promovendus van hem, Dolan, leidde tot aanpassing van de Amerikaanse bouwregelgeving met een besparing van wel 28 procent in materiaal tot gevolg.

Betonnen vloeren op hout

Alfredo Dias

Professor Alfredo Dias, verbonden aan de universiteit van Coimbra, Portugal, blijkt de internationale autoriteit te zijn op het gebied van betonnen dekvloeren in houten constructies. Die worden ingezet om akoestische redenen en hebben dan geen constructieve functie, maar maken er soms ook deel van uit. Aangezien beton en hout zich verschillend gedragen een belangrijke specialiteit. Hij werkte met Jorissen aan de Eurocode.

Verbindingen vangen aardschok op

Massimo Fragiacomo

Professor Massimo Fragiacomo werkt aan de universiteit van L’Aquila, midden in het heftigste aardbevingsgebied van Italië, en heeft dan ook het gedrag van bouwconstructies bij aardbevingen als specialisatie. Hout is een relatief aardschokbestendig materiaal. De voorschriften voor aardbevingbestendig bouwen, die worden neergelegd in de Eurocode 8, gaan dan ook vooral over hoe de verbinding tussen dragende houten delen van een constructie de krachten kunnen opvangen en afvoeren. En wie is de expert op het gebied van verbindingen van houten delen? Jorissen en Fragiacomo schreven samen aan de Eurocode 8.

Meer staal aantoonbaar niet beter

Ernst Gehri

De Zwitserse emeritus-hoogleraar Ernst Gehri zetten Jorissens werk in historisch perspectief. Zijn slides, grotendeels met de hand geschreven en getekend, waren voor niet-kenners bijzonder ondoorgrondelijk wegens hoge formuledichtheid. Opvallend in zijn lezing was dat hij er wel voor pleit om meer dan één stalen plaat te gebruiken als een houten balk aan een stalen voet wordt bevestigd, maar dat drie platen een steviger effect geven dan vier platen, vermits alles verbonden wordt met schroeven van de juiste lengte en op de juiste plaatsen en afstanden.

Veeg uit de pan voor de TU

Stefan Winter

De Duitse professor Stefan Winter (Darmstadt) nam het voorzitterschap over die Jorissen bekleedde van een Eurocode 5-commissie. Hij hield een ‘formulevrij’ betoog voor meer toepassing van hout in de bouw. En gaf de TU een veeg uit de pan dat ze Jorissens leerstoel lieten vallen. De lessen over houtconstructies worden overigens de komende tijd wel verzorgd, door Wim de Groot en Thomas Houben, beiden bij Jorissen gepromoveerd en beiden werkzaam bij SHR.

Zorgen over kennis niet weg

Verder waren er presentaties van studenten, uiteraard een speech van de aanstaande emiritus zelf en van de voorzitter van de VHC. Een ontspannen dag, al zijn de zorgen over het wegebben van kennis over houtconstructies in Nederland er niet volledig mee weggenomen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Word nu abonnee van Houtwereld of Het Houtblad. Abonneer