Sprekers Houtdag 2019

Simon Bechert. Aan de universiteit van Stuttgart wordt, in nauwe samenwerking met het bedrijfsleven, al jarenlang diepgravend geëxperimenteerd met hout als bouwmateriaal. Met revolutionaire uitkomsten. Er wordt gezocht naar mogelijkheden om nóg lichter, nóg groter met hout te bouwen. Daar is het prijswinnende paviljoen voor de BUGA tentoonstelling in Heilbronn een voorbeeld van. Als de schubben van de huid van een zee-egel grijpen de panelen van dit 30 meter overspannende paviljoen in elkaar. In een poging om het energieverbruik bij de productie van gelamineerd bouwhout nog verder naar beneden te krijgen werd deze zomer ook de Urbachtoren gerealiseerd. Deze sierlijke toren bestaat uit een aantal zeer grote, gedraaide platen kruislaaghout. Het bijzondere is dat de buiging van deze platen niet met de gebruikelijke zeer sterke trekbanken gerealiseerd is, maar puur door droging! De wetenschappers berekenden uiterst nauwkeurig de houtsamenstelling en de mate en de plaats van droging, waardoor de platen als ‘vanzelf’ de gewenste vorm aannamen. Dit proces werd onlangs in het wetenschapsblad Science gepubliceerd. Simon Bechert hoopt op deze studie te promoveren. Hij neemt ons mee naar de techniek en de wetenschap achter deze wonderbaarlijke bouwwerken.


Frank Beelen. De uitbreiding van Biodiversity Center Naturalis was een huzarenstukje. De kwetsbare, wereldberoemde collectie van het Leidse museum in de collectietoren, centraal op het terrein, mocht tijdens de bouw geen enkele schade opleveren.Terwijl het oude gebouw geheel werd verbouwd tot onderzoekscentrum en er een nieuw museum naast werd gebouwd, met een ruim 30 meter hoge, publiek toegankelijke hal. Het museumdeel zelf bestaat uit betonnen ‘dozen’ bekleed met Iraans travertijnsteen, de hal heeft aan de binnenkant een betimmering van houtfineer. Er zijn tal van esthetische, akoestische en energetische redenen om voor dit materiaal te kiezen. Ook de vloeren, de trappen en trapleuningen, de betimmering van het auditorium en tal van kozijnen zijn van (eiken) hout.  Frank Beelen was als projectarchitect namens Neutelings Riedijk Architecten nauw betrokken bij deze keuze en de verdere materialisatie en realisatie van het ontwerp. Zijn lezing gaat over de keuzes die zijn bureau vaker maakt: combinaties van andere bouwmaterialen met hout, over de realisatie van het nieuwe Naturalis, met nadruk op het houtgebruik.


Jens Erneholt. Het hoogste houten gebouw ter wereld staat in hand. Noorwegen. Maar in Noord-Europa is veel méér in de houtbouw aan de Zweden leverde onlangs zijn tot nu toe hoogste houten gebouw op. Op dit moment zijn er projecten in uitvoering of zitten in de planningspijplijn die nog veel ambitieuzer zijn: gemeentehuizen van hout, zelfs stations van hout. Jens Erneholt, die momenteel voor zichzelf een houten familiehuis laat bouwen, begon zijn carrière als ‘gewoon’ ingenieur, maar legde zich een decennium geleden exclusief toe op houtbouw. Hij is betrokken bij veel van de ambitieuze houtbouwprojecten. Met zijn Facebookpagina Vi som älkra Trä (wij houden van hout), zijn Linkedin, Instagram en Twitter-feed is hij een onvermoeibaar verspreider van kennis over en enthousiasme voor bouwen met hout.


Harm Valk. Als het in Nederland gaat over isolatie van woningen, luchtdicht bouwen, bouwnormen, bouwfysica en de nieuwe BENG-regels, die in 2020 van kracht worden, dan komt je al snel uit bij Harm Valk, senior adviseur Energie en Duurzaamheid bij Nieman Raadgevende ingenieurs in Utrecht. Hij adviseert bij bouwprojecten maar ook in tal van commissies. Hij was nauw betrokken bij het tot stand komen van de BENG-regelgeving. Door verandering van bepaalde rekenregels dreigde de bouw van ‘lichte constructies’: staalbouw en hout(skelet)bouw opeens niet meer concurrerend te zijn bouwwijzes waarbij steen en beton met isolatie wordt toegepast. Mede door interventie van het ministerie zijn de regels zodanig aangepast dat houtskeletbouw, staalbouw en bouwen met kruislaaghout tóch binnen de BENG-regels past en concurrerend kan zijn met de andere bouwwijzes.


Jan Maurits Schouten. Uitgeverij Eisma Bouwmedia kocht driekwart jaar geleden van twee verschillende uitgeverijen twee bladen over hout: het brancheblad Houtwereld (onder hoofdredacteurschap van Marleen van Herwijnen) en Het Houtblad: zelfstandig magazine dat de toepassing van hout in de bouw wil bevorderen door te inspireren en te informeren. Jan Maurits Schouten werd hoofdredacteur. Schouten is filosoof van opleiding en een ervaren vaktijdschriftjournalist. Hij verzorgt de presentatie van de Houtdag 2019.




Sander Kok. Werkt al 22 jaar in de uitvoering van bouwprojecten. Hij startte zijn loopbaan als werkvoorbereider bij Heijmans en werkt inmiddels bij bouwbedrijf J.P. van Eesteren als projectleider. Hier is hij sinds 3,5 jaar verantwoordelijk voor de werkvoorbereiding van de bouw van het nieuwe kantoor voor Triodos Bank en de bijbehorende landschapsontwikkeling. Binnen het team richt hij zich op het organiseren van de juiste mensen en middelen voor de realisatie van het project. Daarbij stond de hoge mate van duurzaamheid en het op grote schaal bouwen met hout centraal. Sander Kok over dit bijzondere bouwproject: “De mooiste duurzame leertuin om in te mogen werken. Een project als dit gun ik iedereen: meer hout, minder beton!”



Paul van den Heuvel. Is directeur van Centrum Hout, de koepelorganisatie van de Nederlandse Branchevereniging voor de Timmerindustrie (NBvT) en de Koninklijke Vereniging van Nederlandse Houtondernemingen (VVNH). Centrum Hout is hét aanspreekpunt voor hout en houtproducenten in Nederland en functioneert als kennisbank, vraagbaak en communicatiespil. Het Centrum Hout brengt de voordelen van hout en houtproducten onder de aandacht en stimuleert het gebruik van duurzaam geproduceerd hout in de bouw.




Drs. Caroline Breunesse. Studeerde Kunstgeschiedenis en Museologie en wekte voor het Van Goch Museum en het Museum voor Communicatie voor ze, in 2011 Hoofd tentoonstellingen werd bij Naturalis. De wereldberoemde collectie van Naturalis, dat ook een wetenschappelijk onderzoekscentrum is, omvat miljoenen ombjecten. Breunesse legt uit welke keuzes ten grondslag liggen aan wat er in het museum getoond wordt.