De nieuwe eigen e-learning modules van het Hout Opleidings Centrum zijn klaar. Het zijn online modules voor iedereen die snel en eenvoudig basiskennis op wil doen. Maar het HOC doet meer en leidt bijvoorbeeld ook op tot Commercieel Technisch medewerker Houthandel, CTH.
Er is in de afgelopen jaren veel veranderd rond de opleidingen die door de houthandelsbranche zelf zijn opgezet. En ook juist weer niet. Rots in de branding was al die tijd Henny Wellinghoff, al sinds 2000 actief voor de opleidingen in de houthandel. In 2020 richtte ze samen met Ernest Boer het Kenniscentrum Bouwtoelevering op, de huidige uitvoeringspartner van het Hout Opleidings Centrum (HOC).
Elk houthandelsbedrijf betaalt hier via de OO&A-afdracht (Onderzoek, Opleiding en Arbeidsverhouding in de Houthandel) aan mee. Wellinghoff werkte al als opleidingscoördinator van de cursussen toen die nog onder het Centrum Hout vielen. ‘Op een gegeven moment is dat uitbesteed aan het Hout- en Meubileringscollege in Rotterdam en ben ik meeverhuisd. Daarna is er een paar keer een andere uitvoeringspartner geweest. Met het Kenniscentrum Bouwtoelevering (KCBT) verzorgen we nu de branche-opleidingen van zowel de HIBIN als van het HOC.’
Opleiding voor de houthandel
Boer: ‘De opleidingen voor de houthandel zijn er voor alle houthandelsbedrijven die onder de cao houthandel vallen. Die bedrijven dragen, vanwege de algemeen verbindend verklaring, af aan het OO&A fonds. Over de bestedingen van dat fonds besluiten werkgevers, verenigd in de VVNH, en werknemers, vertegenwoordigd door de vakbonden FNV en CNV, samen. Een deel gaat naar het HOC. Deze organisatie heeft het intellectueel eigendom van het lesmateriaal voor de cursussen en trainingen voor de houthandelsbranche en beslist ook over de inhoud van de examens. Wij zijn de uitvoeringsorganisatie.’
Nieuwe e-learning voor de houthandel
Iedereen kan de cursussen en e-learing modules in principe volgen, maar voor bedrijven die onder de cao vallen gelden kortingen. Wellinghoff: ‘Helemaal nieuw is ons aanbod van e-learning modules. Dat zijn er nu acht. Het gaat om basiskennis, bijvoorbeeld Basiskennis houtsoorten en houtkenmerken, of Basiskennis houtveredeling.
Ze zijn vooral bedoeld voor mensen op de werkvloer. Iemand komt bijvoorbeeld op een nieuwe afdeling te werken. Of er komt een nieuwe productgroep bij. Het bedrijf schaft dan een of meerdere modules aan, je krijgt een inlog en hebt dan twee maanden de tijd om de cursus te doorlopen. Dat kost je tussen de twee en de zes uur. Twee jaar geleden zijn we hier mee begonnen, in een samenwerking tussen HOC en HIBIN. Daarvoor gebruikten we het platform van HIBIN. Nu is er een geheel eigen HOC-platform en leer je als student ook echt in een HOC-omgeving.’
Commercieel Technisch medewerker Houthandel
Weinig veranderd is de opleiding CTH, Commercieel Technisch medewerker Houthandel, de fysieke, branche-erkende cursus van de houthandel. Die bestaat uit zes modules plus een facultatieve module (bouwmaterialen) die idealiter allemaal tenminste twee keer per jaar gegeven worden en waarvoor je per module tussen de twee en de drie dagen in de klas zit.
Boer: ‘Dan krijg je les van vakdocenten met elk een eigen expertise. We werken met mensen die echt uit de praktijk komen.’ Buiten de CTH is er geen opleiding tot houthandelaar. Je kunt het niet studeren op het MBO, bijvoorbeeld.
Wellinghoff: ‘Met enkele modules van de HIBIN-opleiding is dat wel gelukt. Die zijn nu officieel keuzemodules die passen binnen een MBO-opleiding zoals Retail of Commercieel Medewerker. Het is een heel traject waarin je als branche zogenaamde kwalificatiedossiers moet opstellen en laten beoordelen door het SBB, de Samenwerkingsorganisatie Beroepsonderwijs Bedrijfsleven. Het grote voordeel is dat je met een officieel keuzedeel je branche ook echt onder de aandacht kunt brengen bij jongeren.’
De opleiding CTH wordt vooral gevolgd door mensen die al in de houthandel werkzaam zijn. Wellinghoff: ‘Je ziet dat in vacatures om een afgeronde CTH-opleiding wordt gevraagd. De hoeveelheid studenten per jaar is wel teruggelopen, vooral omdat een aantal grote houthandelsbedrijven eigen opleidingen ontwikkelden.’
Boer: ‘Er is een grote consolideringsslag in de houthandel geweest. De grote houthandelsbedrijven hebben veel overnames gedaan. Een nadeel van deze eigen opleidingen kan zijn dat het minder breed is: de inhoud is vaak toegespitst op het eigen assortiment.’ Er zijn ook andere, particuliere opleiders in de markt die cursussen en trainingen geven over hout, houtsoorten en certificeringen.
Boer: ‘Allemaal uitstekend. Iedereen heeft zijn eigen expertise, we zitten elkaar niet in de weg. We weten elkaar te vinden voor samenwerking. Als houthandelsbedrijf draag je via het OO&A fonds wel bij aan het ontwikkelen en actualiseren van ons lesmateriaal.’
Gecertificeerd sorteerder naaldhout
Boer en Wellinghoff ontwikkelden daarnaast ook een extra eigen aanbod aan cursussen en maken trainingen op maat in overleg met bedrijven. In het vaste aanbod zit bijvoorbeeld de opleiding tot Gecertificeerd sorteerder naaldhout en een cursus Veilig werken met houtbewerkingsmachines. Boer: ‘Die laatste cursus doen we meestal in-company, dan krijgen de mensen les over de machines waar ze ook echt mee werken. Zo verzorgen we meer maatwerk. Ook voor particulieren. Zo hebben we een één-op-één cursus ontwikkeld voor iemand die een houtzagerij ging beginnen in Suriname.’
Maar je kunt ook heel andere kanten op denken. We onderzoeken de leervraag en maken daar een cursus of training bij.’ Wellinghoff: ‘We zijn nu heel trots op de e-learning modules. Dit is een laagdrempelige leermethode voor wie snel iets wil weten over bijvoorbeeld plaatmateriaal of duurzaam bosbeheer.
Wie alle e-learning modules heeft gedaan kan ervoor kiezen om een examen af te leggen over het geheel. Bij voldoende resultaat ontvangt de deelnemer het diploma Basiscursus Hout en Plaatmateriaal. Dit diploma geeft vrijstelling voor de module Basiskennis van de opleiding Commercieel Technisch medewerker Houthandel (CTH).
We denken nu bij HOC na over het ontwikkelen van studie- of themadagen tussen de e-learning modules en de CTH in. Voor mensen die geen complete opleiding willen of nodig hebben maar wel graag meer over het vak van houthandelaar willen leren. We denken dan vooral aan lessen op locatie. Want pas als je in een houthandelsbedrijf rondloopt gaat het echt voor je leven.’
