De Nederlandse rijksoverheid schiet tekort in de handhaving van het duurzaam inkoopbeleid voor hout bij openbare aanbestedingen door onder andere gemeenten, provincies en waterschappen. Hoewel de Europese Commissie heeft gedreigd met een inbreukprocedure, blijkt uit onderzoek van PEFC Nederland dat lagere overheden in Nederland zich niet houden aan de Europese en Nederlandse wet- en regelgeving.
Kees Boon, voorzitter PEFC Nederland, zegt hierover: "Uit ons onderzoek blijkt dat veel lagere overheden enkel het FSC-houtkeurmerk voorschrijven in openbare aanbestedingen. Dit belemmert concurrentie en is discriminerend voor partijen die wel voldoen aan de duurzaamheidseisen, maar over een ander keurmerk beschikken."
De aanleiding voor het onderzoek is de brief van minister Plasterk van Binnenlandse Zaken in juni 2015 aan de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG). Daarin waarschuwt de minister voor de negatieve gevolgen van het niet-naleven van het duurzaam inkoopbeleid door gemeenten. De lagere overheden spelen in Nederland namelijk een bepalende rol in het handhaven en naleven van de inkoopcriteria voor duurzaam hout, de rijksoverheid is een kleine gebruiker.
In de afgelopen achttien maanden bestudeerde PEFC Nederland een groot aantal aanbestedingen. Vijf van de zeven provincies blijken enkel het FSC-certificaat voor te schrijven. Van de 23 Nederlandse waterschappen zijn er twaalf onderzocht, waarvan elf waterschappen expliciet naar FSC-hout vragen bij een aanbesteding. Van de 39 bestudeerde gemeenten, blijken er 29 enkel FSC te dicteren. Drie van de vijf onderzochte universiteiten schrijft ten slotte ook uitsluitend het FSC-houtkeurmerk voor in plaats van het duurzaam inkoopbeleid voor houtproducten te volgen.
Daarnaast zijn er nog de woningcorporaties, die goed zijn voor een zeer groot deel van de duurzame houtinkoop. Zij worden door de Nederlandse overheid gezien als private instellingen en zouden daardoor niet aan de inkoopcriteria hoeven te voldoen. De Europese Commissie classificeert hen echter onder de publieke organisaties en vereist ook van hen naleving van de inkoopcriteria.
Bovendien volgen woningcorporaties veelal het duurzaam inkoopbeleid van de gemeente waartoe ze behoren en zijn ze wettelijk verplicht hierover prestatieafspraken met hen te maken. Aangezien woningcorporaties verantwoordelijk zijn voor de meerderheid van de overheidsaanbestedingen voor hout, valt hier volgens PEFC Nederland veel te winnen: van de vijftien grotere woningcorporaties die zijn onderzocht, zijn er slechts drie die het duurzaam inkoopbeleid van de Nederlandse overheid volgen.
PEFC Nederland roept de nationale overheid op om regionale en lokale overheden en andere publieke instellingen die verplicht zijn aanbestedingsregels na te leven, beter te informeren over het duurzaam inkoopbeleid en hen actiever te controleren op naleving hiervan.
Hiermee wordt het ook voor aannemers en houthandelaren makkelijker om hout uit duurzaam beheerd bos te leveren. Dat stimuleert vervolgens verdere uitbreiding van duurzaam beheerd bos.
(foto: PEFC Nederland)
