Ook bomen buiten het bos kunnen voortaan PEFC-keurmerk krijgen

PEFC Nederland mag voortaan ook bomen buiten het bos certificeren. Na jaren van voorbereiding zijn de regels nu duidelijk en goedgekeurd. Zo is er een standaard opgesteld voor bomen buiten het bos. Nederland is als eerste land hiertoe bevoegd.

Het keurmerk voor duurzaam bosbeheer is daarmee uitgebreid richting bomen buiten het bos. In Nederland staan 182 miljoen van de circa 340 miljoen bomen buiten het bos. In steden, dorpen, langs akkers en weilanden bijvoorbeeld. ‘Het is van belang dat ook deze bomen duurzaam beheerd worden, zodat toekomstige generaties profijt hebben van bomen,’ stelt PEFC.

Aanbod duurzaam hout vergroten

Marten de Groot, national secretary van PEFC Nederland, vertelt waarom het zo belangrijk is waarom ook bomen buiten het bos een PEFC certificaat kunnen krijgen. ‘In Nederland groeit de helft van de bomen buiten het bos. Bedrijven die PEFC hout willen verwerken konden dus deze bomen niet afnemen. Met certificering willen we duurzaam beheer van zo veel mogelijk bomen, of deze nu wel of niet onderdeel zijn van een bos, mogelijk maken.’

Na Nederland volgt Indonesië. Hier groeien nog meer dan bij ons, bomen buiten het bos.

De Groot erkent dat het voor iemand die twee bomen bezit duur zal worden om ze te laten certificeren. ‘We richting ons met bomen buiten het bos bijvoorbeeld op gemeentes, grotere landeigenaren en agrarische collectieven van boeren. Samenwerkende boeren kunnen als groep een certificaat behalen als ze aan de voorwaarden voldoen.’

Vier categorieën Bomen buiten het Bos

Bomen buiten het bos zijn in vier categorieën ingedeeld door PEFC. Binnen de bebouwde kom en buitengebied. En voor beide wordt onderscheid gemaakt in intensief en extensief gebruik. Om te bepalen of het areaal binnen de bebouwde kom valt wordt gekeken of het binnen de door de gemeente vastgestelde eisen van de bebouwde kom valt, Zo niet dan valt het onder buitengebied.

Om te bepalen welke eisen op het te certificeren areaal van toepassing zijn, kun je onderstaand schema gebruiken. Je moet het gehele areaal meenemen in de beoordeling. Zo neemt een gemeente de gehele gemeentegrens om bijvoorbeeld te bepalen of de kroonbedekking van hun lanen hoger of lager is dan 30 procent van het gehele areaal. En neemt een boer zijn gehele akker mee en niet alleen de bomenlaan.

PEFC regels voor Bomen buiten het bos

‘Voor het certificeren van bomen buiten het bos worden in principe dezelfde criteria gehanteerd als voor bos’, vervolgt De Groot. Waar dit praktisch niet haalbaar is zijn afwijkende criteria opgesteld. De volledige Standaard voor Bomen buiten het Bos van PEFC Nederland vind je hier.

Er staat onder meer in dat de eigenaar/beheerder van bomen buiten het bos (bbb) een beheerplan moet opstellen met een houtoogstdoelstelling. Dit mag niet meer zijn dan de bijgroei. Ook staat er in dat bomen binnen het gecertificeerde areaal bij voorkeur niet tegelijkertijd worden geoogst. Holle bomen en horstbomen blijven behouden, tenzij dit uit oogpunt van veiligheid niet mogelijk is. De beheerder moet ook de hoeveelheid en de diversiteit van de bomen in stand houden. Ook dit wordt in het beheerplan opgenomen.

Certificering van bomen buiten het bos is alleen mogelijk op gebieden die onder extensief gebruik vallen. In andere gevallen, bijvoorbeeld kleinschalige kerstbomenplantages, is de standaard niet van toepassing.

Pilot in Zwolle

Erik Bakker van de gemeente Zwolle was nauw betrokken bij het opstellen van de regels voor bomen buiten het bos. Daarnaast is Zwolle als een van de eerste gemeenten in de wereld in een pilot fase geaudit volgens de bomen buiten het bos regeling. Bakker erkent dat de bulk van het hout dat gekapt wordt in Zwolle nu nog naar de compostering gaat. ‘Lokale partijen zoals Binthout nemen ook wel stammen af, maar dat is maar een klein deel.’ Voor zijn stad zou certificering waarde kunnen toevoegen aan het hout. Ook zou certificering aantoonbaar bewijs leveren aan de Zwolse bevolking van het duurzaam beheer van bomen in de stad. ‘Inclusief garantie dat de bomen blijvend onderdeel zijn van de gemeente.’ Erik Bakker: ‘Zwolle heeft nu 19 procent boombedekking. Onze doelstelling is om dit naar 23 procent te laten groeien.’

Kosten certificering bomen buiten het bos

Naast de kosten die een certificeerder of de manager van een groepscertificaat in rekening brengt betalen gecertificeerde beheerders een jaarlijkse deelnemersbijdrage aan PEFC Nederland. Hieronder zie je voorbeelden van deze bijdrage van Bomen Buiten het Bos:

• Gemeente van 500 km² à € 1,= afdracht per km²
  = € 500 + € 10 vaste bijdrage = € 510 afdracht per jaar.
• Gemeente van 7 km² à € 1,= afdracht per km²
  = € 7 + € 10 vaste bijdrage = € 17 afdracht per jaar.