Hout van hennep: wat is het en wat kun je er mee

Is het hout? Is het een houtvervanger? Zeg het maar. Het product heet in ieder geval HempWood en is gemaakt van hennep. En net als bamboe kan het als houtvervanger dienen. De Nederlandse importeur en licentiehouder Yuri Koster haalt de balken en planken nu nog uit Amerika maar hij wil in 2025 ook op eigen bodem hout van hennepvezels maken.

Als vormgever was Yuri Koster in 2015 betrokken bij het ontwerp voor een informatiecentrum voor een grote aardappelteler in Reusel. ‘Ik dacht aan het gebruik van bio-plastic gemaakt van aardappelzetmeel. We wilden in ieder geval graag bouwen met gewassen die op het land groeien. Tijdens het zoeken naar geschikte producten kwam ik de Amerikaan Greg Wilson tegen die een houtvervanger maakt van vezelhennep. Voor dat pand van die aardappelteler is het nooit gebruikt, maar destijds is wel mijn belangstelling gewekt voor het duurzame materiaal.’

Nu, in 2023, heeft Koster de eerste 20 ft container met 12 pallets HempWood, de merknaam van het ‘hout’ van hennep, vanuit de VS naar Nederland laten komen. Niet zo duurzaam, dat beseft ook Koster. Hij werkt daarom aan een eigen productielocatie in Nederland. ‘Ik wil in 2025 operationeel zijn. Er zijn financiers, geschikte locaties en ook boeren die de hennep willen gaan verbouwen Er zijn echter nog geen handtekeningen gezet.’ De balken die nu in de werkplaats van Koster in Vaassen liggen zijn geschikt om meubels van te maken, er zijn al HempWood vloeren en er is plaatmateriaal. ‘Als constructiehout in de bouw zijn de balken te zwaar en ook nog te duur. Als we in Nederland gaan produceren wordt dat laatste natuurlijk een stuk beter.’ Ter illustratie: een plank van 50 mm dik, 130 mm breed en 1830 mm lang kost €79,50. Dit is inclusief 21% btw.

Koster heeft een exclusieve licentie voor HempWood in Nederland, als dealer en als producent. ‘Maar het is niet mijn bedoeling om zelf elk balkje te verkopen. Daarvoor heb ik nu gesprekken met diverse groothandels. Mijn wens is dat dit duurzame product in de toekomst veel wordt gebruikt; daarvoor moet het breed verkrijgbaar zijn. Er is nu al veel belangstelling voor het materiaal als duurzaam alternatief voor onder meer hout. Vanuit banken, architecten, duurzaamheidsinstellingen maar ook van meubelfabrikanten. Een hennepplant groeit in 150 dagen, verarmt de grond niet en neemt erg veel CO2 op.

Hout van hennep

In de productie gebruik je de houtkern van de plant. Die vezels trek je uit elkaar, ze gaan door een bad met lijm op basis van soja, dan pers je ze samen en dan verhit je alles tot 130 graden. De lijm lost in dit proces op en verspreid zich door alle vezels. Door het verhitten in de mal zijn de balken ook een beetje bruin aan de buitenzijde. Dat persen kan in elke gewenste vorm zijn. De balken zijn net als hout te bewerken. Je kunt ze schaven, frezen, draaien, verlijmen, boren en schroeven. Koster wil zelf in de productie in Nederland al direct toegevoegde waarde geven aan het hennep-hout. ‘Door bijvoorbeeld de vezels direct als stoelzitting te persen. Of ander gewenst product.’ Als vormgever werkt hij momenteel een salontafel, kapstok, dressoir, bijzettafel, kandelaar en een tafel uit die als voorbeeld moeten dienen van wat er met HempWood mogelijk is. ‘Misschien komt er nog wel een lamp bij.’ Koster wil het niet verven ‘want dan kan ik net zo goed mdf gebruiken. Ik laat de structuur wel zichtbaar.’

Koster is niet de enige in Nederland die zich bezighoudt met de sterke hennepvezel. In Oude Pekela zitten twee bedrijven: HempFlax en Dun Agro. ‘Zij verwerken hennepvezels bijvoorbeeld tot isolatie, tot dierverzorgingsproduct of als alternatief voor glasvezel.’ Ter illustratie heeft Koster een industriële hennepplant in zijn kantoor liggen. Met je neus diep in de bovenste blaadjes ruik je nog die typische cannabis geur. Maar Koster vermijdt elke associatie met het geestverruimende middel. ‘Laten we daar nu overheen stappen. Vezelhennep heeft met zijn sterke vezels zo ontzettend veel mogelijkheden voor duurzame producten. Je kent vast kleding en touw van hennep. Greg Wilson heeft voor een Duits automerk een dashboard van hennepvezel ontwikkeld dat volgend jaar daadwerkelijk wordt toegepast. Ik denk dat je hennep erg veel gaat zien. Ook in Nederland.’