In het gebouw Urban Woods, dat binnenkort gerealiseerd gaat worden in Delft, zullen in de constructie panelen worden gebruikt die van oude pallets zijn gemaakt. Het betreft een partij platen die door Boerboom Hout gemaakt zijn in het kader van een eerdere test. Er is geen sprake van een compleet ‘palletgebouw’.
‘Ik principe is er geen beletsel om het hele Urban Woods- gebouw te maken van CLT van pallethout,’ licht Bas Boerboom desgevraagd toe. ‘Maar geef er mij dan ook meteen een fabriek bij, anders gaat het niet.’ Aanleiding voor de vraag van Houtwereld is een ronkend persbericht van de Urban Woods-organisatie.
Dit bedrijf, opgericht door architect Tim Vermeend (Urban Climate Architects) en investeerder Sebastian Monteban, heeft vergaande plannen om op meerdere plekken in ons land meerlaagse houten gebouwen te realiseren, met name voor starters en studenten. De gebouwen krijgen een kern in de vorm van een trappenhuis van hout en worden verder opgebouwd met houten modules.
Het persbericht heeft als titel: ‘Van pallet naar paleis, hypermoderne hoogbouw gemaakt van afvalhout’ en suggereert verder ook sterk dat het een groot deel van het gebouw van ‘C-CLT’ gemaakt zal worden, waarbij de C staat voor ‘circulair’.
CLT van pallets getest door TNO
Boerboom: ‘Het zal gaan om de circa 10 platen die wij in onze werkplaats gemaakt hebben in het kader van een breed onderzoek naar de mogelijkheid van circulair CLT waar wij aan mee deden. Die platen zijn getest door TNO en daaruit bleek dat ze in sommige opzichten zelfs sterker waren dan CLT van ‘virgin’ hout. Blijkbaar kunnen we hier in de werkplaats best goed lijmen en persen.’
De C-CLT-platen zijn samengesteld van in een sociale werkplaats (DZB Leiden) uit elkaar gehaalde pallets, die door TNO op sterkte gekwalificeerd en op metalen delen onderzocht zijn. Het bedrijf Wood Joint maakte er lamellen van door ze te vingerlassen.
De buitenste laag bestond uit zaagresten van essenhout afkomstig van Staatsbosbeheer, die ook door Wood Joint gevingerlast werden. Boerboom: ‘Die lamellen gaan bij ons door de schaafbank, dan gaat er lijm op, nog eens vlakschuren, verlijmen en dan kruislings op elkaar leggen onder de pers. Dat is allemaal handwerk. We kunnen panelen van 2,5 bij 1,5 aan, ze waren in dit geval 120 mm dik. We maakten er in een week tijd 10. Dat zou wel iets sneller kunnen, maar niet veel sneller.’
Eigen CLT-productie
Boerboom was in die tijd heel ver met serieuze plannen voor het opstarten van een eigen CLT-productie, een investering waar tientallen miljoenen euro’s mee gemoeid waren en waarvoor hij uiteindelijk de financiering niet rond kreeg. ‘Die plannen liggen in een la, we zijn er niet meer actief mee bezig, maar het lijkt me nog steeds fantastisch om te doen. En dan zou het produceren van grote platen CLT van resthout en pallethout dus zeer goed tot de mogelijkheden kunnen behoren.’
Pallets misschien niet voorhanden
Overigens kleven aan C-CLT nog verschillende andere opschaling-uitdagingen. Zo doet de palletindustrie zelf al heel veel aan het hergebruik van het eigen product, uit oude pallets worden weer nieuwe samengesteld. Het persbericht spreekt van 1 miljard weggooide pallets per jaar wereldwijd, dat lijkt geen heel adequaat cijfer. Verder zijn er in het geautomatiseerd detecteren van metalen nog grote stappen te zetten en is ook het op industriële schaal uit elkaar halen van grote hoeveelheden pallets in verschillende maten nog niet op marktniveau.
