‘Wij zagen nieuwe grondstof. Afval bestaat hier niet.’ Met deze zin vat ondernemer Danny van Hese (46) van Hardhout Zeeland zijn bedrijf kernachtig samen. Wat begon als ondersteuning van een aannemersbedrijf groeide uit tot een zelfstandige zagerij. In Middelburg verzaagt Van Hese gebruikt azobé, basralocus en groenhart voor een nieuwe toepassing. En dat met stevige investeringsdrang.

Hoe is Hardhout Zeeland ontstaan?

‘Ik werkte eerst in de aannemerij, vooral in de gww. Mijn broer was mede-eigenaar bij een groot aannemersbedrijf, waar ik ook acht jaar werkte. Dijkverzwaringen, kunstwerken, mooie projecten. Hout kwam steeds terug in mijn werk. In 2008 besloten we voor onszelf te beginnen. Met een bus, schop, een meetband en een paar laarzen. Meer was het niet. Ik was zowel grondwerker, uitvoerder als kraanmachinist. Als we ergens een betonnen trap maakten, dacht ik: daar kan ook best een houten leuning langs. Mijn vader werkte voor Rijkswaterstaat, maar had thuis een kleine timmerwerkplaats met een zaagmachine en een schaafbank. Semiprofessioneel. Daar konden we gebruik van maken om die leuning ook daadwerkelijk te maken. Dat ging goed en we kochten onze eerste eigen zaag om gebruikt hout te herzagen. Dat was in de begintijd lastig. Mensen moesten er aan wennen, ze dachten dat de kwaliteit achteruit zou gaan. Het was onbekend. Maar het is geen probleem als er bijvoorbeeld een gaatje zit in de draagbalk van je vlonder. Inmiddels is het hergebruik van hout meer gebruikelijk en wil iedereen het.’

Wat zijn jullie belangrijkste werkzaamheden?

‘De zagerij is inmiddels de kern van het bedrijf. Sinds twee jaar staat er een nieuwe Mebor bandzaag HTZ 1200 plus, waarop we lengtes tot 9 meter kunnen zagen, langer zelfs als we een deur gebruiken als toevoer. En we hebben ook een Woodmizer LT 15 staan. We schaven en schulpen ook. Elke handeling die ik uit kan tekenen kunnen we verrichten, maar alleen op hergebruikt hout. Voomalige meerpalen, bruggen, sluizen en andere waterbouwkundige werken, geen rondhout. Wij zien een meerpaal niet als paal, maar als grondstof. Misschien wordt het gevelbekleding, misschien een bankje, misschien een damwand. De buitenste schaaldelen, de kappen, krijgen vaak weer een decoratieve functie omdat mensen dol zijn op het verweerde uiterlijk. Oorspronkelijk was de zagerij bedoeld voor ons eigen aannemersbedrijf. Maar toen we de grotere zaag kochten, konden we volumes aan die verder gingen dan onze eigen behoefte. Vorig jaar hebben we bewust de knop omgezet. En sindsdien zetten we Hardhout Zeeland echt in de markt. Houtverkoop aan derden, zagen voor derden, het is explosief gegroeid. De zagerij staat inmiddels op eigen benen en dat was ook nodig Een zagerij kun je niet aan- en uitzetten. Continuïteit is alles en heb je nodig om investeringen terug te verdienen en door te groeien,’ aldus de ondernemer achter Hardhout Zeeland.

Video: Hardhout Zeeland

(tekst gaat door onder de video)

Waar en hoe kopen jullie gebruikt hout in?

‘Uit de hele Benelux. Veel komt uit Zeeland, maar ook uit Rotterdam, uit België. We hebben een heel netwerk van contacten bij provincies, bouwbedrijven in de gww en bij waterschappen. Mensen uit dat netwerk bellen me op en vragen of ik interesse heb. Al het hout dat ergens uitkomt kan voor ons grondstof zijn. Soms kopen we hele partijen op, te denken aan palen en damwandhout. Nu de aanvoer van nieuw azobé uit Afrika stokt, kijken waterbouwers steeds vaker naar circulair materiaal. Om al dat hout op te slaan hebben we meerdere locaties. We hebben een locatie aan de andere kant van Middelburg, eentje in Veere, en in Hansweert, maar ook nog een buiten Walcheren, in Zeeuws-Vlaanderen. Dat is wat verder weg en dus niet ideaal, maar we hebben die ruimte nodig. Met hergebruikt hout is je voorraadbeheer anders. Je kunt het nu eenmaal niet op afroep laten komen als je het nodig hebt. Als het vrijkomt moet je het kopen. Vaak weet ik dan nog niet wat het gaat worden. En soms ligt het er ook gewoon lange tijd voor er een bestemming is.’

Wie zijn de klanten van Hardhout Zeeland?

‘Bedrijven door het hele land en inmiddels ook daarbuiten. De bekende hardhoutbedrijven, namen noem ik liever niet. Maar we versterken elkaar, we zijn geen concurrenten. Wij willen zagen, zij hebben de afzet. Daarnaast leveren we rechtstreeks aan aannemers, bedrijven in de grond-weg-en waterbouw en natuurlijk aan ons eigen bedrijf Van Hese Hout en Waterbouw. We leveren met Hardhout Zeeland gevelhout, constructiedelen, damwanden die we zelf monteren, balken voor vlonders, buitenmeubilair et cetera.’

Welke zagen staan er in de werkplaats?

‘Alles is hier custom made. We werken met zware bandzagen, afgestemd op hardhout en hergebruik. Onze banden zijn 16 centimeter hoog. Dat zie je bijna nergens meer. Het slijpen gebeurt in België en bij een kleine specialist in Nederland. Het slijpen is echt vakmanschap dat je niet veel meer tegenkomt. Maar azobé zagen is weer heel anders dan basralocus, met name de kalk in dat laatste hout doet je zaagtanden snel slijten. Bij het zagen van hergebruikt hardhout is een scherpe zaag wel het minste dat je nodig hebt. Als het hout net getrokken is, zaagt het het beste, maar dat kan natuurlijk niet altijd. Nog dit jaar komt er een nieuwe meerbladzaag van Mebor, waarschijnlijk in maart. Bewust hetzelfde merk, met dezelfde besturingstechniek. Laser gestuurd, met meerdere koppen. Vooral voor gevelbekleding. Dat scheelt handelingen. Deze komt er bij, naast de bestaande Mebor. Maar daarvoor moeten we de hal eerst vergroten. Stiekem kijk ik alweer naar een volgende machine. We investeren fors. Een machine van een ton is zo besteld. Een goede vakman vinden is veel moeilijker, al werken er hier nu in totaal al ruim 20. De winst zit in automatisering. We werken sneller, consistenter en zijn minder afhankelijk. Bij Mebor kennen ze me, ze weten dat ik een pietje precies ben als het op opbouw aankomt. Het moet exact goed zijn. Ik wil er niet later in het werk achter komen dat we het een metertje anders hadden moeten doen.’

Zijn er kansen, bedreigingen, dromen?

‘Kansen zijn er volop. Circulair is geen hype meer, het wordt gevraagd. Zeker door overheden. Bedreigingen zien we vooral in de inkoop. Je wilt niet afhankelijk zijn van één partij. Daarom werken we breed. Maar door de stijgende vraag stijgt ook de prijs waarvoor we het hout kunnen inkopen. Ik lig niet wakker van te veel werk, wel van de continuïteit. Alles wat we investeren moet renderen. Ik had tenslotte ook gewoon aannemer kunnen blijven. Maar dit past beter bij me. Ik ben trots op hetgeen we hier opgebouwd hebben, op ons eigen terrein. We worden inmiddels serieus genomen door provincies, waterschappen, gemeenten. Dat was vroeger anders. We moesten onszelf echt bewijzen maar dat hebben we gedaan. De droom is helder. Groei, maar wel beheerst. Simpele producten, grote volumes, circulair. En vooral: blijven doen waar ik energie van krijg. Want anders had ik dit nooit volgehouden.’

Foto’s Hardhout Zeeland

(klik op de afbeelding voor een vergroting)