Erik van Aarle (60), de ondernemer achter Van Aarle Houtbedrijf in Sint-Oedenrode en Bouwpartner Boxtel wilde het eigenlijk al wat rustiger aan gaan doen. Maar toen vorig jaar HIS, Houtindustrie Schijndel, failliet ging, vond hij het zonde dat dit bedrijf zou verdwijnen van de Nederlandse markt. Loonschaver HIS maakte onder zijn leiding een doorstart.

Van Aarle Houtbedrijf bestaat in 2028 honderd jaar. Die gelegenheid wilde Erik aangrijpen om een stapje terug te doen. Maar als ondernemer weet hij dat dit niet van de ene op de andere dag kan. ‘Vandaar dat ik voor mijn andere twee bedrijven al druk doende ben met de opvolging. Het is een meerjarenplan, maar de eerste aandelen zijn al over naar de nieuwe ondernemers. Twee jongens die ik al heel lang ken en ook al van jongs af aan bij me werken.

Zelf heb ik geen kinderen, al is het natuurlijk ook niet vanzelfsprekend dat zij in mijn voetsporen zouden willen treden. Een van de jongens was het hulpje van onze tuinman. Mijn vriendin kwam met hem aan de praat en zei: dat is een goeie voor ons. Hij begon na zijn opleiding bij ons in de shop, is doorgegroeid tot bedrijfsleider en nu is hij mede-eigenaar. De ander ken ik al vanaf zijn geboorte; hij is de zoon van een zus van een goede kameraad van me. Onze beide verkoopleiders zijn vanuit school bij ons gekomen en doorgegroeid, zodoende kennen ze het bedrijf door en door. Misschien is dat het voordeel van een hecht dorp?’

Na het faillissement van HIS belde Van Aarle de curator. ‘Eigenlijk wilde ik weten of ik iets voor de medewerkers kon betekenen. HIS stond bekend om de flexibiliteit, hoge kwaliteit schaafwerk en haar vakmensen. Ook meldde ik de curator dat er werk richting HIS zou komen omdat wij met een eigen gevelsysteem bezig zijn; dit zou een nieuwe eigenaar wellicht over de streep kunnen trekken.’ Dat ene belletje resulteerde er uiteindelijk in dat Erik van Aarle zelf de exploitant werd van Houtindustrie Schijndel en dat 32 mensen hun baan behielden. In totaal heeft Van Aarle nu 85 mensen op de loonlijst staan. ‘Thuis had mijn partner al snel door dat ze de overname van HIS niet uit mijn kop gepraat kreeg… Het was een unieke kans die op het juiste moment kwam. Twintig jaar eerder had ik het niet kunnen doen, toen was ik er als persoon niet klaar voor.’

In eigen huis: een complete gereedschap makerij/slijperij met een CNC-gereedschapslijpmachine van Walter (linker foto).

Van Aarle is geen spreadsheetondernemer en het papierwerk laat hij graag aan anderen over. ‘Onze loonadministratie heeft met drie cao’s te maken. Bouwpartner is Hibin, het Houtbedrijf valt onder de cao voor de Timmerindustrie en HIS valt onder de Houthandel-cao. Dat is mijn hobby niet…’ Dat hij voor 32 mensen hun baan kon behouden speelde zeker een rol bij de overname. ‘Het liefst had ik iedereen meegenomen. Maar dat was zakelijk gezien niet verantwoord. Ik ben wel een ondernemer die verder kijkt dan cijfertjes maar ik verlies ze zeker niet uit het oog.’ Van Aarle is een technische denker. Innovatief. Altijd met nieuwe dingen bezig. Hoe kan iets slimmer, beter.

Schaafbank met afwijking…

‘Eén van de negen schaafbanken van HIS had een lichte afwijking. Niemand wist waar het aan lag. Ook de fabrikant niet. Dat soort problemen oplossen, daar kun je me voor wakker maken. Analyseren waar iets vandaan komt en wat we er aan kunnen doen. Gebruik maken van je boerenverstand en dat combineren met je kennis van de machines en alles wat je weet over houtbewerken. Het bleek in dit geval aan een poelie te liggen waar we een paar mm van afgedraaid hebben en het probleem was opgelost.

FastClipp gevelmontage uit eigen stal

We zitten nu kort voor de lancering van ons eigen gevelmontagesysteem, FastClipp. Dat hebben we ook helemaal zelf uitgedacht, zowel de clips, de rails als ook de freesmachine. De clips zijn zo ontworpen dat het hout nooit kan zakken en we frezen de sleuven aan de onderzijde in zodat de zichtzijde van het hout steeds naar boven gericht blijft, op een manier die niet gebruikelijk is.’ De ogen van Van Aarle twinkelen bij deze uitleg.

Flexibel bedrijf: alles in eigen huis

HIS deelt met V-Wood en Touchwood een terrein van zes hectare aan de Molenheide, aan de Zuid-Willemsvaart in Schijndel. De vorige eigenaar, Peter van Roij is met al zijn houtkennis nog wel betrokken bij het bedrijf. ‘Hij droogt bijvoorbeeld nog voor ons.’ Naast het drogen van hout zijn de kerntaken van HIS schaven, zagen, korten et cetera. ‘Bijna alle houtbewerkingen doen we hier in opdracht van derden. Mijn houtbedrijf was en is ook klant van HIS, hoewel we zelf ook houtbewerking doen. Maar wanneer het ons te moeilijk wordt, schakelden we HIS in. Zo’n bedrijf is het.

De panden huurt Van Aarle, de machines zijn overgenomen uit het faillissement. Er bevinden zich ook droogkamers op het terrein.

Heel veel grote Nederlandse maar ook buitenlandse bedrijven laten hun hout hier, bij het onafhankelijke HIS, bewerken. Handelen doet de HIS niet, al het hout dat hier staat is van onze klanten.’ Bij het bankroet was ook een vloerenbedrijf betrokken. Dat heeft Van Aarle niet overgenomen. ‘Daar ligt mijn kennis gewoon niet. Voor het verkopen van vloeren aan 60 landen moet je Erik gewoon niet bellen… Verschillende maten, kwaliteiten, kleuren, vochtgehaltes. Die kennis heb ik niet en ik word er ook niet blij van. Ik word gelukkig van die negen meerassige schaafbanken die hier staan. Dat geluid. Eigenlijk is dit mijn jongensdroom. Per dag gaan er kilometers hout over onze banken. Tot een paar 100 kuub kunnen we aan, afhankelijk van de houtsoort en de bewerking. Simpel schaven of een mooi profiel aanbrengen maakt nogal wat uit. Graag bemoei ik me met het technische deel. Nieuwe dingen bedenken, verbeteringen. Zorgen dat klanten tevreden zijn over het werk en dat er zo weinig mogelijk klachten komen. Gelukkig zijn er ook geen klanten verloren gegaan bij het faillissement. Dat komt mede doordat onder curator Floris Dix is doorgewerkt. Dat was een heel slimme zet van hem. Mijn eerste gedachte toen ik hoorde van het faillissement was: Hoe kan dat nou? Als HIS niet kan bestaan, kan niemand dat.

Elke houtsoort bewerken

Van Aarle doet uit de doeken waar deze gedachte vandaan komt. ‘HIS stond en staat bekend om de hoge kwaliteit en de flexibiliteit. De database bestaat uit maar liefst 8.000 verschillende profielen. We hebben een eigen tekenkamer, slijpmachine en kunnen alle koppen maken van verschillende staalsoorten passend bij de houtsoort. En dat ook nog heel snel. Ik kan geen houtsoort opnoemen die we niet aankunnen. Belangrijk is ook dat er vakmensen achter de machines staan. Constateren zij een beschadiging, bij wijze van spreken omdat er een nietje is geraakt, dan grijpen ze direct in en schaven ze niet gewoon door.

De machine gaat op stil, messen jointen, slijpen of de hele kop gaat terug naar onze slijperij. Afhankelijk van de schade, ook na een zware crash kunnen we vaak de volgende dag al weer verder. Dat kan bijna geen enkel ander bedrijf in Nederland. Deze service resulteert in een behoorlijk volle order portefeuille. Daarnaast sorteren we ook op kwaliteit voor klanten. Dat doen we visueel, direct na de schaaflijn. Iedere houtsoort is anders, elke klant heeft eigen wensen. Omdat wij alle houtsoorten doen kunnen we dit niet automatiseren. Ook dit vereist vakkennis en die hebben onze mensen. Hier ben je echt meer dan een machine-operator.’

Martens

De behuizing van HIS behoorde oorspronkelijk toe tot Philips en had al voor de eeuwwisseling een eigen bio-energiecentrale. Daarnaast liggen op de diverse daken 4.860 zonnepanelen. De energie die zo wordt opgewekt, wordt direct binnen het bedrijf gebruikt voor bijvoorbeeld de schaafbanken en de droogkamers en de vacuümdroger. Op het terrein rijden alleen maar elektrische voertuigen, zoals heftrucks en zijladers. Krullen en houtstof die Van Aarle niet zelf gebruikt gaan naar Martens.

Nu na bijna 1,5 jaar heeft Van Aarle het bedrijf goed in de vingers. ‘De overname is goed gegaan. Ik huur de panden, inclusief de bio-installatie van de pandeigenaar. Ook de machines heb ik overgenomen uit het faillissement. Alleen het drogen mag nog wel iets verbeteren. Door de terugval in eiken vloeren hebben we hier capaciteit over. Voordeel is dat wanneer wij drogen het hout hier ook direct bewerkt kan worden. Daar zit nu al wel een plusje in, maar het kan beter. Met de overcapaciteit van de installatie produceren we ook warm water dat we afzetten voor onder meer onkruidbestrijding, bijvoorbeeld de Japanse duizendknoop verdwijnt wanneer je de wortels overgiet met water van 80 graden. Wij verkopen warm water.’

Van Aarle betuigt zich een menselijke ondernemer tijdens het interview. Een techneut met oog voor de maatschappij. Hij gaf 32 huishoudens een bestaan, is in z’n vrije tijd (ja die heeft hij ook) vrijwilliger voor een hospice en rijdt ook graag een rondje op z’n racefiets. ‘Ik ben geen ondernemer die ’s nachts ligt te piekeren. Soms houden nieuwe ideeën en toekomstplannen me wel uit m’n slaap.’

Foto’s: Bert Jansen