Hout100%: ‘Door inspecties op de bouwplaats klaar voor de WKB’

In Hout100% van de Stichting Gevel Timmerwerk (SGT) zijn 69 makers van kozijnen, ramen, deuren en hsb-elementen verenigd. Samen vertegenwoordigen en promoten zij al veertig jaar kwaliteitsproducten van hout. Hout100% beweert helemaal klaar te zijn voor de WKB, de Wet kwaliteitsborging voor de bouw die in januari ingaat.

Directeur Eric Kouters (62) van SGT/Hout100% stelt dat de invoering van de WKB echt niet gaat zorgen voor een foutloze bouw. ‘De opdrachtgever of de bouwconsument krijgt door deze nieuwe wet meer zekerheid. Met de WKB moet de aannemer aantonen dat zijn project Bouwbesluit-waardig is. Nu nog moet de consument aantonen dat iets níet goed is. De bewijslast wordt dus omgedraaid. Maar hoe de aannemer het precies moet aantonen, is echter niet in beton gegoten.’ Tegelijk wordt het bouwtoezicht overgedragen van gemeente naar private kwaliteitsborgers. Zij gaan risicoanalyses opstellen om in kaart te brengen waar het mis kán gaan. Hier gaat dan hopelijk extra aandacht naar uit waardoor uiteindelijk de faalkosten verminderen.

De WKB zorgt volgens de Hout100%-directeur voor een stukje volwassenheid in de branche. ‘Bouwen brengt gewoon risico’s met zich mee. Dat voorkomt de wet niet. Maar die risico’s kun je aantoonbaar beheersen. Doel van de wet is de bouwkwaliteit verhogen. Geheel foutloos bouwen gaat niet gebeuren. Het aantal fouten verminderen kan én moet wel. Daar wordt uiteindelijk iedereen beter van. Van houthandel tot consument. Diegene die een fout maakt in het bouwproces, zal het ook op moeten lossen. Net als nu.’

Feedback

Waarom zijn de deelnemers van Hout100% al helemaal klaar voor de WKB? ‘De kwaliteit vanuit de fabriek is gedekt door het Komo-keurmerk dat al onze deelnemers moeten hebben. Daarnaast doen wij ook inspecties op de bouwplaats en geven we feedback aan montageploegen en aannemers. Inclusief rapportages. Kwaliteitsborgers kunnen daarop vertrouwen. Er is zelfs een uniek zekerheidsnummer waarmee de borger online alle controle- en projectinformatie kan inzien. Heel transparant.’

De WKBgaat 1 januari 2024 eindelijk in, na meerdere keren te zijn uitgesteld. Kouters denkt dat er maar weinig mensen wakker liggen van de invoering van de WKB. ‘Simpelweg omdat timmerfabrikanten nog geen vragen krijgen van aannemers. Maar die komen vanzelf.’ Volgens Kouters hebben bedrijven die kwaliteit leveren niets te vrezen. ‘Je moet het proces alleen anders vastleggen.’

Daar zit volgens hem wel een discrepantie. ‘Er zijn erg veel timmerfabrieken in Nederland en daarvan is een deel aangesloten bij de NBvT (Komo verplicht) en daarvan weer een deel bij Hout100% (NBvT lidmaatschap verplicht). Kouters weet dat er nog veel timmerbedrijven in Nederland zijn die niet beschikken over een Komo-certificaat. ‘Maar nog maar weinig aannemers vragen nu expliciet naar Komo of Hout100%. Ik denk dat de WKB daar wel verandering in gaat brengen. Kwaliteitsborgers zullen een Komo-kozijn of een Hout100%-kozijn zien als ‘beheerst risico’. Vraag is alleen of er straks wel voldoende kwaliteitsborgers zijn en hoe er gehandhaafd gaat worden, maar dat is weer een andere discussie. Het zal even duren voor alles uitgekristalliseerd is en er voldoende jurisprudentie ligt. Maar ik ben er van overtuigd dat SGT/Hout100% goed voorbereid is.’

Hout100% en de WKB

Kouters denkt dan ook dat door de invoering van de WKB in januari er door Hout100%-bedrijven veel meer inspecties aangevraagd zullen worden. ‘Nu kunnen onze deelnemers hun projecten vrijwillig melden en wij doen steekproefsgewijs inspecties op de bouw en kijken kritisch naar de montage. Dat gaat door de invoering van de WKB groeien. Daar zijn we van overtuigd. De kwaliteit vanuit de fabriek is nu al gewaarborgd omdat elk bedrijf Komo-gecertificeerd is. Maar daarna..  Onze inspecteurs op locatie letten op de montage van kozijnen, ramen en deuren, verankering, luchtdichtheid, maar ook op opslag op de bouwplaats, intern transport en ga zo maar door.’ De rapportage gaat naar zowel de timmerfabriek als de bouwer/aannemer. ‘En hier komt de WKB weer om de hoek’, stelt Kouters. ‘Deze rapportage is een vorm van risicobeheersing voor de aannemer die nog meer dan voorheen verantwoordelijk wordt voor de bouwkwaliteit. Komo staat in voor de productkwaliteit, ons inspectierapport voor de montage. Want een geconditioneerde fabriek is nu eenmaal heel wat anders dan een bouwplaats.’

SGT heeft twee eigen – onafhankelijke – inspecteurs maar werkt ook samen met mensen van SKH die toch al voor Komo op pad zijn. ‘Aannemers zijn nog wel eens huiverig voor een inspectie. Zeker als het een eerste keer is. Maar na de feedback zijn ze er vaak wél blij mee. Zeker als de inspecteurs even uitleg geven en wat tips achterlaten in de keet.’ SGT heeft ook een poster voor in die keet met 12 gouden tips voor de montage van kozijnen. ‘Als het misgaat staat verankering met stip op één. Ik denk dat een kwart van de problemen die we constateren daarmee te maken heeft. Ondanks het verankeringsplan dat er is gemaakt.’ Op nummer twee staat de koppeling van kozijnen gevolgd door de opslag op de bouwplaats.

Kouters benadrukt het belang van de kwaliteit in de gehele keten: een timmerfabriek maakt van een goed en duurzaam stuk hout een mooi kozijn. ‘Maar als dat vervolgens niet goed wordt verankerd tijdens de montage kan de consument nog allerlei problemen gaan ervaren. Met de WKB kunnen we de faalkosten in de bouw samen verminderen.’

NBvT en Hout100%

Hoe verhoudt Hout100% zich dan met de brancheorganisatie NBvT is een vraag die opkomt. Kouters: ‘Wij bestaan uitdrukkelijk naast de NBvT en onze deelnemers moeten ook zijn aangesloten bij de brancheorganisatie. Vaak is dat bij de sectie kozijnen. De NBvT stelt het Komo-keurmerk als eis. Dus al onze deelnemers leveren Komo-producten van hout uit duurzaam beheerde bossen met het FSC-, PEFC- of Stip-keurmerk. Daarnaast financieren we samen promotie van hout, zoals de campagne ‘Kozijnen van Hout’. Wat Hout100% extra doet voor haar deelnemers zijn dus die inspecties op de bouwplaats. ‘Dit hebben we geformaliseerd in het kader van de WKB. We doen die inspecties namelijk al heel lang omdat we oorspronkelijk een garantiefonds waren.’

Lees ook:

Vijf vragen en antwoorden over de WKB