Reportage Vandecasteele Houtimport over inkoopproces hout

In het Belgische Aalbeke, onder de rook van Kortrijk, rijd je langs de dorpskerk en de dorpskroeg het plaatsje alweer bijna uit als links tussen de bomen het kantoor van Vandecasteele opduikt. Subtiel verscholen voor blikken uit het dorp bevindt zich daar een gigantisch complex van hallen. Vandecasteele is naar eigen zeggen de grootste Europese voorraadhoudende importeur van houtsoorten.

Ze hebben er zo goed als alles. En al dat hout wordt op een legale en verantwoorde manier geoogst, vertellen Stefaan en Louis Vandecasteele, vierde en vijfde generatie.

Het bedrijf bestaat sinds 1883. Houtimporteur zijn jullie echter pas in 1973 geworden?

Stefaan: ‘Mijn overgrootvader begon in 1883 als wagenmaker. Hij maakte van die houten karren voor de boeren in de omgeving. Dat is het bedrijf lang blijven doen, ook onder leiding van mijn opa Désiré. Die investeerde in een eigen zagerij, zodat hij de benodigde planken en balken zelf kon zagen. Pas rond de Tweede Wereldoorlog begonnen we lokaal in hout te handelen. Mijn vader, Urbain, zag de import als een kans. Hij legde de basis van onze groei.’ Louis: ‘De contouren van het huisje van mijn over-overgrootouders kun je nog zien in de muur van de zagerij. Die zagerij gaan we deels afbouwen en deels moderniseren. We zagen hier hele boomstammen, ook tropisch hout dat we importeren, maar het aanbod aan stammen wordt steeds minder. Steeds meer exporterende landen stimuleren de plaatselijke economie door zelf het hout te verzagen.’

Ongelooflijk, wat een gigantisch hallencomplex hebben jullie hier.

Stefaan: ‘We wilden in Aalbeke blijven. Door de jaren heen konden we land kopen dat grenst aan ons bedrijf, landbouwgrond. Daar hebben we om de zoveel tijd hallen aangebouwd. Twintig hectare is dat inmiddels, in een groen gebied van in totaal zestig hectare. Vanuit het dorp zie je er niets van. Vanaf de snelweg wel.’ Louis: ‘Het hoogteverschil tussen het land was ruim twaalf meter, maar we wilden één werkvloer creëren. Daarom hebben we het land opgehoogd en op het vlakke terrein dat hierdoor ontstond hebben we nieuwe hallen gebouwd. Die staan op een groene grasheuvel. Op dat terrein gaan we een landschap realiseren met bomen, struiken en een kleine kudde koeien van het ras Hereford.’

Jullie importeren vanuit de hele wereld. Allemaal verantwoord hout?

Louis: ‘Ja. We kunnen en willen niet anders. Ik ben zelf onder andere verantwoordelijk voor de import uit Afrika. We kunnen het ons niet permitteren ook maar één partij te verkopen waar iets mee is. En dat willen we ook niet. Hout is ons product, we moeten niet willen dat het aanbod minder wordt. Dus we letten er niet alleen op dat het hout legaal gekapt is en gekocht wordt, we willen ook dat het duurzaam verbouwd wordt.’ Stefaan: ‘Het inkoopproces is in betrekkelijk korte tijd volledig omgekeerd. Als je vroeger een partij van een bepaalde houtsoort nodig had dan liet je dat weten en kreeg je offertes van partijen binnen. Had je maar te kiezen in kwaliteit en prijs.’ Louis: ‘Nu voeren we audits uit bij plantages en zagerijen. Dat doen we zelf of we laten het onafhankelijke auditors doen. Alle papieren moeten kloppen; het moet ook in realiteit goed in orde zijn.’

Daar zijn certificaten voor. Makkelijk toch?

Louis: ‘In principe zou het prachtig zijn. Maar lang niet al het hout is PEFC- of FSC-gecertificeerd. Vooral kleinere bosbeheerders hikken aan tegen de kosten die zo’n certificaat met zich meebrengt. En die certificaten stellen ook steeds meer duurzaamheidseisen. Niet alleen moet het bos duurzaam worden beheerd en moeten de medewerkers goed worden betaald, er worden ook vragen gesteld over de maatschappelijke impact van een bedrijf, bijdragen aan de gemeenschap. Dat gaat veel bedrijven toch te ver. Als die al een certificaat hebben, is dat bijvoorbeeld OLB of TLV. We zien dat als een goede tussenstap tussen helemaal niet gecertificeerd zijn en volledig FSC- of PEFC-proof werken. In Brazilië hebben we bijvoorbeeld een eigen bosingenieur die systematisch leveranciers en zagerijen bezoekt en onze leveranciers begeleidt in hun duurzaamheidstraject. ’

Wat onderscheidt jullie van anderen?

Stefaan: ‘Het feit dat we zoveel hout hier in Europa in opslag hebben. Van een bepaalde houtsoort hebben we vaak niet alleen de standaardmaten maar ook afwijkende maten in het magazijn. We hebben 17 eigen vrachtwagens en zo’n 100 aanhangers met opbouw, huifwagens, die bijna continu op de weg zitten, aan het laden of aan het lossen zijn. Binnen ons bedieningsgebied, met name België, Nederland, Frankrijk en zelfs het Verenigd Koninkrijk, kunnen we dus razendsnel op bestelling leveren. Naar wens geschaafd, gezaagd, geïmpregneerd of thermisch verduurzaamd, daarvoor werken we samen met vaste partnerbedrijven.’ Louis: ‘Het gaat bij ons per pakket, dus we leveren vrijwel uitsluitend aan de houthandel. We hebben een online portal voor onze klanten waar alle houtsoorten en beschikbare afmetingen terug te vinden zijn in specificaties met foto’s. Hout blijft een natuurproduct, dus mensen willen graag van te voren zien wat ze kopen. We ontvangen ook vaak klanten in Aalbeke die zelf hun hout komen uitkiezen.’

Hoe zien jullie de toekomst?

Stefaan: ‘We zien vooral in Nederland de interesse in hout enorm toenemen. Voor alle toepassingen. Door de klimaatmaatregelen en het circulair en duurzaam bouwen neemt dat nu overal toe. Voor ons bedrijf is dat gunstig.’ Louis: ‘Waarbij de hele keten steeds duurzamer zal moeten werken. En daarvoor zet Vandecasteele zich volop in. Ons doel is om vanaf 2025 alleen nog in gecertificeerd hout te handelen.’