Het in Washington gevestigde onderzoeksbureau EIA (Environmental Investigation Agency) heeft een rapport uitgebracht waarin de oogst van en handel in illegaal hout uit de Braziliaanse provincie Pára tussen 2021 en 2024 in kaart wordt gebracht. Het rapport laat zien hoe illegale houtkap wordt ‘witgewassen’, verzaagd, geëxporteerd en geïmporteerd in de VS en Europa. En noemt daarbij namen.

Boskap in Brazilië is omstreden en de kaalslag van grote stukken bos in de noordwestelijke provincie Pára is berucht. De EIA onderzocht met verschillende geavanceerde technieken zoals data-analyse en satellierbeelden, speurwerk in documenten en door ter plekke met mensen te praten hoe er, vaak door CITES beschermde, bomen illegaal gekapt worden en vervolgens in de handelsstroom terecht komen.

Het rapport, ‘Tricks,Traders and Trees, How Illegal Logging Drives Forest Crime in the Brazilian Amazon and feeds US and European Markets‘, noemt namen van zagerijen, exporteurs en handelaren in de VS en Europa die aan de handel mee hebben gedaan, veel van deze bedrijven hebben het al vaker aan de stok gehad met de autoriteiten, met name de Braziliaanse bedrijven met de nationale toezichthouder Ibama.

De onderzoekers constateren met onder andere satellietbeelden dat in bosconsessies waar soorten als ipe en ander tropisch hardhout wel geoogst mag worden er soms geheel onaangetast bijstaan, danwel dat er niet genoeg bomen zijn verdwenen om de totale oogst van circa 53.000 kubieke meter die uit die consessies zou komen te rechtvaardigen. Terwijl op andere plaatsen het ontstaan van kaalslag, illegale goudmijnen en andere economische activiteiten worden gezien waar bos had moeten staan.

De werkwijze rond het illegale hout is volgens de EIA dat het wordt bijgemengd met partijen die wel legaal gekapt zijn en zo verkocht aan de (Braziliaanse) zagerijen. Die zouden veel betere controles moeten uitvoeren, doen dat niet of zijn zelf ter kwader trouw, reden waarom meerdere van deze zagerijen al eerder beboet zijn. Na de zagerijen gaat het hout door de handen van exporteurs en importeurs die ook te weinig letten op de precieze herkomst van het hout. Een Belgische en een Nederlandse importeur worden met name genoemd.

Het rapport bevat aanbevelingen voor zowel Braziliaanse als Europese overheden. Het vraagt om in ieder geval het eigen onderzoek, dat er gedegen uitziet en lijkt aan te tonen dat er structureel op grote schaal gesjoemeld wordt met tropisch hout in de provincie Pára. De EIA wijst er op dat het zou gaan om overtredingen van de EUTR-wetgeving. Brazilië zou nog veel stappen moeten nemen om een betrouwbaar systeem te implementeren voor het aantonen van de herkomst van hout, wil het voldoen aan de komende EUDR-wetgeving.

Houtwereld heeft inmiddels gesproken met het Nederlandse bedrijf dat in het rapport wordt genoemd lees hun reactie hier.