Staatsbosbeheer spant zich in om de keten te activeren om het hout uit Nederlandse bossen ook in Nederland te houden. Dat schrijft grondstoffenexpert Henk Wanningen. Het ideaal is het (opnieuw) vestigen van een grote zagerij in Nederland. Daarvoor zijn al vergevorderde plannen.
Henk Wanningen van Staatsbosbeheer pleit in het artikel voor een terugkeer van de ‘grondstoffenpolitiek’, waar het hout betreft. De overheid voerde tot in de jaren negentig van de vorige eeuw zo’n beleid dat er op gericht was om de grondstoffen die essentieel zijn voor de Nederlandse economie veilig te stellen.
Wood Trading & Technologies
Staatsbosbeheer ontwikkelt een businesscase met Wood Trading & Technologies van IBV om in Delfzijl een nieuwe zagerij van de grond te tillen. Hierover schrijft Wanningen in het artikel overigens niet. Dit betreft een investering van 100 miljoen euro. Er zou ook hout uit Scandinavië en de Baltische staten gezaagd gaan worden.
IBV is onderdeel van de ondernemingsgroep Wood & Energy; een internationaal georiënteerde groep met vestigingen in België, Duitsland en Luxemburg. WTT, Wood Trading & Technologies heeft in 2022 al grond aangekocht in Delfzijl. Het betreft 18 hectare voor een bedrag van € 9.765.000,- excl. BTW, met optie op nog eens 10 hectare, zo blijkt uit deze stukken (pdf). De grond aan de Oosterhornhaven is aangekocht van Groningen Seaports.
De gemeente Delfzijl heeft voor de nieuwe zagerij nog geen vergunning afgegeven. ‘Simpelweg omdat er nog geen formele aanvraag is ingediend’, zo laat woordvoerder Marcel de Werd weten aan Houtwereld.
Staatsbosbeheer heeft met IBV een intentieovereenkomst opgesteld over de levering van rondhout. Dit hout wordt door Staatsbosbeheer momenteel met name naar Duitsland geëxporteerd.
De nieuwe zagerij zal volgens Wanningen niet alleen hout van Staatsbosbeheer verzagen, maar ook van andere boseigenaren, zoals Natuurmonumenten en de vele andere kleinere bosbeheerders. Aan de afnamekant wordt contact gezocht met zowel de bouw als met de chemische- en vezelindustrie, want het gaat alleen functioneren als ook de restproducten worden gebruikt in allerhande producten.
Bezwaren
De plannen voor de nieuwe zagerij vallen echter niet bij iedereen in goede aarde. Zo is het Landelijk Netwerk Bossen-en Bomenbescherming er fel op tegen. En zijn er in 2022 Kamervragen over gesteld omdat het hier gaat om een staatsbedrijf.
Terug naar Staatsbosbeheer
Henk Wanningen gaat het om het bevorderen van de teelt en het gebruik van bomen maar ook van vezelgewassen voor biobased bouwen. Nederland importeert momenteel bijvoorbeeld 90 procent van al het hout dat in de bouw gebruikt wordt. Staatsbosbeheer verkoopt dan weer relatief veel hout uit Nederlandse bossen aan het buitenland, wat dan soms later weer in Nederland terugkomt.
Wannigen: ‘Sinds de grootste zagerij in Nederland in 2017 (Zagerij Willemsen Naaldhout in Cuijk – red) de deuren sloot, kunnen we een groot deel van ons hout niet meer in Nederland afzetten. Er zijn nog wel regionale zagerijen. Die leveren vooral producten voor de verpakkingsindustrie (pallets) en voor individuele bouwprojecten. We koesteren die zagerijen, maar missen een modern houtverwerkend bedrijf dat op grotere schaal producten voor bijvoorbeeld de houtbouw kan leveren. Daarom gaat vrij veel van ons hout naar grotere houtzagerijen in Duitsland of België, waarna het voor gebruik vaak weer terugkomt naar Nederland.’
Lees ook:
Staatsbosbeheer levert inlands hout waarmee Heijmans HSB woningen bouwt
Het is maar de vraag of de samenwerking tussen SBB en Wood&Energy Groep past binnen de taak- en doelstelling van SBB. Per definitie is Staatsbosbeheer gericht op het behoud, zelfs vermeerdering van kwalitatieve bossen in NL. Advies van Van Wanningen en Van Olst lijken indirect vooral gericht op eigen belangen. Biomassa is slechts belangrijke spin-off van bossen. Ik begrijp niet goed wat kwalitatieve loofbomen kunnen betekenen voor een bedrijf (als W&E) dat zich voornamelijk met naaldhoutsoorten vooral richt op snelle oogst en groei van bossen. Tenzij het produceren van biomassa en pellets van SBB een hoofdtaak wordt. Sub Bv’tjes van SBB (en consorten) lijden af van grotere investeringen in bossen, beter onderhoud en extra (her)aanplant of uitbreiding. Tenslotte is het landelijk nieuwe bomenbeleid erop gericht om juist de waarde van bos te verbeteren. Diversiteit in bossen is van groot belang.