Cites heeft de houtsoorten afzelia, khaya mahonie en padoek sinds februari 2023 in bijlage II opgenomen. Eind 2024 komen ipé en cumaru ook op deze appendix II-lijst. Wat betekent dit precies en wat zijn de gevolgen?
Wat is Cites?
Cites (Convention on International Trade in Endangered Species of Wild Fauna and Flora) is een verdrag dat er voor moet zorgen dat internationale handel het bestaan van bepaalde planten- en diersoorten niet in gevaar brengt. Het verdrag is ondertekend door ruim 184 landen waaronder Nederland.
De soorten die beschermd worden door Cites zijn geklasseerd in verschillende lijsten (Bijlagen/appendix I, II en III), afhankelijk van de graad van de bescherming die nodig is. De lijst waarin een soort is opgenomen, bepaalt of internationale handel is toegestaan en zo ja, onder welke voorwaarden en welke papieren ervoor nodig zijn.
Appendix I soorten mogen niet verhandeld worden, voor Appendix II is zowel een export als een importvergunning nodig (in Nederland regelt de RVO dit, de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland) en voor Appendix III een importvergunning.
Afrormosia hout
De houtsoort afrormosia (wetenschappelijke naam: Pericopsis) staat al sinds 1992 in Bijlage II van Cites en er wordt nog steeds in gehandeld. Afrormosia wordt in de meubelindustrie veel als vervanger voor teak toegepast, massief of als fineer. Volgens Fedustria, een Belgische brancheorganisatie voor onder meer de houtsector, kende de handel een positieve evolutie. ‘Mede dankzij de regulering door Cites omtrent duurzame en legale herkomst.’ Opname in appendix II hoeft dus geen bedreiging te zijn.
Voorbeeld Cites lijst appendix I, II en III.
Dalbergia en Dalbergia nigra
Hierboven is te lezen dat de houtsoort Dalbergia nigra (appendix I) strenger is beschermd dan de andere Dalbergia-soorten. Dalbergia nigra mag je niet invoeren met als doel ‘winst maken’.
Voor Dalbergia soorten die in appendix II staan, is ook een aantal uitzonderingen. Zo is er geen vergunning nodig als het eindproducten maximaal 10 kg Dalbergia-hout per zending bevat. Of wanneer het hout is verwerkt in afgewerkte muziekinstrumenten, afgewerkte onderdelen van muziekinstrumenten en afgewerkte accessoires voor muziekinstrumenten.
Afzelia, khaya en padoek
Tijdens de Cites CoP19 (de 19e Conference of the Parties) in november 2022 in Panama werd besloten om bijkomend de Afrikaanse populaties van afzelia (doussié), khaya mahonie en padoek (Pterocarpus) op te nemen in bijlage II. Dit geldt sinds 23 februari 2023.
Deze soorten zijn opgenomen met annotatie #17: alleen stammen (HS*-code 44.03), gezaagd hout (HS-code 44.06, HS-code 44.07), fineer (HS-code 44.08), gelaagd hout (HS-code 44.12.13, HS-code 44.12.14 en HS-code 44.22) en bewerkt hout (HS-code 44.09) zijn beschermd.
Ipé en cumaru vanaf november 2024
Vanaf 25 november 2024 zullen ook de Zuid-Amerikaanse houtsoorten ipé (Handroanthus, Roseodendron en Tabebuia) en cumaru (Dipteryx) worden opgenomen in Bijlage II.
Ook deze soorten worden opgenomen met annotatie #17: alleen stammen (HS-code 44.03), gezaagd hout (HS-code 44.06, HS-code 44.07), fineer (HS-code 44.08), gelaagd hout (HS-code 44.12.13, HS-code 44.12.14 en HS-code 44.22) en bewerkt hout (HS-code 44.09) zijn beschermd.
Wat betekent opname in Bijlage II van Cites?
Bijlage II omvat alle soorten die niet noodzakelijk met uitsterven bedreigd zijn, maar waarvan de handel gereguleerd moet worden om overexploitatie te vermijden. In sommige gevallen zijn niet alle soorten van het genus bedreigd, en zijn het slechts enkele soorten in specifieke groeigebieden die problematisch zijn. In dit geval kiest Cites ervoor om de volledige groep op te nemen om op praktische wijze de regulering en controles te organiseren.
Elke invoer, uitvoer en wederuitvoer van soorten die onder Bijlage II van Cites vallen, moet een speciale vergunning hebben. Deze vergunningen worden meestal afgeleverd op basis van exportquota per productieland. Deze exportquota zijn gebaseerd op wetenschappelijke studies om zo te komen tot een legale, traceerbare en bovenal duurzame exploitatie.
Voor het land waar het hout geoogst wordt moet je een uitvoervergunning hebben, om het hout in te voeren in Nederland, is een invoervergunning vereist. Gaat het hout daarna weer naar een land buiten de EU dan is een wederuitvoervergunning nodig (ook voor Groot-Brittannië, Zwitserland en Noorwegen). Het Cites-bureau van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) geeft in Nederland deze vergunningen af.
Economisch belang
Door het opnemen van de eerder genoemde houtsoorten in Bijlage II, wil Cites de handel in deze houtsoorten op duurzame wijze organiseren zonder het economisch belang uit het oog te verliezen. De handel is namelijk vaak een belangrijke bron van inkomsten voor de lokale bevolking en tegelijk weet men binnen Cites dat duurzaam bosbeheer – met daarbij een duurzame houtoogst – de beste garantie is voor het voortbestaan van dit bos.
Deze houtsoorten die zijn of worden opgenomen in Cites Bijlage II zijn ook verkrijgbaar met internationaal erkende duurzaamheidscertificaten zoals FSC en PEFC. Door te werken met gecertificeerd hout is de duurzame herkomst van het hout nog méér gegarandeerd.
Cites en de Europese Unie
De EU verdeelt de Cites-soorten in Bijlagen. Soorten op Bijlage A zijn het strengst beschermd. Soorten op Bijlage D zijn het minst streng en alleen in de EU beschermd. De EU werkt met een soortenlijst. De besluiten die zijn genomen tijdens de Cites CoP19 bijeenkomsten zijn veelal ingegaan op 23 februari 2023, maar zijn nog niet verwerkt in de EU-Soortenlijst, tot deze ingaat geldt daarom een overgangsperiode.
* HS-Codes
Een HS-code (Harmonized System-code) is een code die de douane wereldwijd gebruikt voor het indelen van producten. Ieder product heeft een andere HS-code. De HS-code is in Nederland ook bekend als GS-code. GS staat voor Geharmoniseerd Systeem. Bijna alle landen in de wereld gebruiken dezelfde HS-codes voor producten.
[…] Eind 2024 komen ipé en cumaru op de Cites lijst. Wat betekent dit? […]