Om een gedeeltelijke of een volledige circulaire economie te realiseren moeten we de grondstoftransitie van primaire naar herbruikbare materialen enorm versnellen. In 2030 wil de overheid dat we vijftig procent minder primaire grondstoffen gebruiken. In 2050 moet Nederland volledig circulair zijn. Dat zijn grote ambities. Om deze te realiseren zijn flinke stappen nodig.
Door: Wilfried Martens
Het lijkt erop dat we eerder stappen achteruit zetten en niet vooruit. Wereldwijd is het hergebruik van materialen in 2023 naar 7,2% gegaan. Een achteruitgang ten opzichte van de 8,6% die dat in 2020 was. Tegelijk verwacht men dat de vraag naar grondstoffen wereldwijd in 2060 gestegen is met 60%. Dus meer grondstoffen zijn nodig, terwijl het percentage van hergebruikte grondstoffen daalt. Dit stelt ons voor een enorme opgave.
Eén van de oorzaken van de terugval in gebruik van herbruikbare grondstoffen is onze korte termijnblik op de economie. We willen investeren in een duurzamere bouwwereld, maar om die investeringen in verbeterprocessen en menskracht te doen is er meer of ander geld nodig. Geld dat onze overheid nu investeert in de energietransitie. Een transitie die leidt tot een hoger gebruik van fossiele grondstoffen en hout. Via dure rapporten (vaak gesubsidieerd door Europa of grote energiebedrijven) wordt een transitie bevorderd die niet leidt tot bewuster gebruik van grondstoffen, maar die vervalt in het gebruik van meer in plaats van minder primaire en fossiele grondstoffen.
Dit is geld dat vast zit in ‘het oude denken’ en dat niet beschikbaar is voor de werkelijke transitie naar een volledig circulair Nederland. Gelukkig is er voldoende geld beschikbaar in de wereld. In Europa staat 35.000 miljard euro op onze spaarrekeningen. Als wij met dit geld onze krachten bundelen, elkaar inspireren en samenwerken, dan kunnen we onafhankelijk van overheden en multinationals de manier waarop wij omgaan met de aarde verbeteren. Coöperatieve keuzes leiden tot een veel snellere transitie. Terwijl multinationals en overheden hun macht willen behouden, kunnen wij samen starten vanuit de kracht van gelijkgestemden. Want willen we niet allemaal een leefomgeving die een gezonde toekomst biedt voor onze kinderen?
Kan hout deze investeringskeuzes beïnvloeden? Kan hout de transitie naar herbruikbare grondstoffen versnellen? Ik ben er van overtuigd dat hout dat kan. Een belangrijke eigenschap van hout is dat het gebruikt, hergebruikt en nogmaals hergebruikt kan worden. Daarnaast is een investering in hout een investering in een keten van ‘natuurlijk leven’ maar ook van natuurlijke samenwerking.
Kijk naar de wijze waarop hout groeit. Kijk naar hoe het op een natuurlijke wijze ontstaat. In de bodem vinden veel complexe activiteiten door (micro)-organismen plaats, die elkaar bewust of onbewust versterken. Ze werken samen aan de productie en groei van een meermalig herbruikbaar bouwmateriaal dat wij allemaal kennen als hout. Maar op datzelfde moment dragen ze ook bij aan een gezonde bodemdiversiteit en dus een gezonde leefomgeving voor mens en dier.
Beyond Wood volgt dit principe als coöperatie. Samenwerken om uit reststromen van hout een herbruikbare grondstof te produceren. Geïnspireerd op de cyclus van de natuur produceert Beyond Wood gevelpanelen van snoeihout, biobased en honderd procent circulair. Daarmee draagt hout bij aan een betere, gezondere leefomgeving en nieuwe verdienmodellen in de circulaire economie, die de transitie versnellen.
De blog Splinter wordt geschreven door een selecte en gevarieerde groep vaklieden in de houtsector.
