De regels rond asbest worden aangescherpt met ingang van 2027. Dat lijkt vooral iets voor saneringsbedrijven, maar de praktijk is anders. Ook de timmerman, schilder en glaszetter krijgen er direct mee te maken.
De nieuwe voorgestelde regeling maakt één ding duidelijk: meer werkzaamheden vallen onder de asbestregels. Denk aan oude coatings, bitumineuze lagen, lijmen en vooral beglazingskit. Waar dit voorheen nog wel eens “meegenomen” werd in regulier werk, wordt nu sneller gesproken van asbestwerkzaamheden met bijbehorende verplichtingen.
Voor de timmerman betekent dit dat verwijderen van platen, leidingen of samengestelde bouwdelen niet meer kan zonder voorafgaande beoordeling. Zeker bij gelijmde toepassingen – denk aan plaatmateriaal – vallen werkzaamheden al snel in een zwaardere categorie. Even iets loshalen of aanpassen is er dan niet meer bij. Eerst inventariseren, dan pas uitvoeren.
Een schilder kan tegen vergelijkbare beperkingen aanlopen. Zoals bij het verwijderen van oude verflagen en coatings. Ook dit moet kritischer worden beoordeeld. Schuren, krabben of branden kan al snel leiden tot vezelverspreiding (vrijkomen van asbestdeeltjes). In die gevallen zijn aangepaste werkmethoden, afzettingen en persoonlijke beschermingsmiddelen noodzakelijk. Soms is zelfs een specifieke opleiding vereist.
Beschermen vakmensen
Voor de glaszetter is de impact misschien wel het grootst. Asbesthoudende beglazingskit wordt expliciet benoemd in de regelgeving. Het vervangen van glas in oudere kozijnen vraagt daardoor vrijwel altijd om een asbestcheck. Het verwijderen van kit kan vergunningplichtig zijn of moet volgens een erkende werkmethode worden uitgevoerd.
Wat voor alle drie de beroepsmensen geldt: de nadruk komt te liggen op aantoonbaar veilig werken. Erkende werkmethoden worden leidend, opleidingen moeten periodiek worden herhaald en werkzaamheden moeten beter worden vastgelegd. Ook de controle wordt strenger, met verplichte eindbeoordelingen en in sommige gevallen luchtmetingen.
In de praktijk betekent dit vaker schakelen met specialisten en meer voorbereidingstijd voor je daadwerkelijk aan een klus kunt beginnen. Maar ook: minder risico’s voor de vakmensen op de werkvloer.
De nieuwe asbestregels
Om werken met asbest veiliger te maken, wordt naar verwachting per 1 januari 2027 een nieuw vergunningstelsel ingevoerd met meerdere categorieen voor licht tot zwaar asbestwerk. Ook komen er erkende opleidingen voor werknemers die met asbest werken.
Deze veranderingen zijn het gevolg van de nieuwe Europese Asbestrichtlijn. De nieuwe regelgeving gaat nu in internetconsultatie, zodat belanghebbenden kunnen reageren op de uitwerking ervan.
Verschillende categorieën vergunningen
Voor bedrijven komen verschillende categorieën vergunningen, van beperkt tot uitgebreid. Welke vergunning nodig is, hangt af van wat voor asbest wordt verwijderd. Hierbij kun je denken aan:
- een beperkte vergunning, bijvoorbeeld voor schilders die alleen asbest in kitranden van ramen verwijderen;
- een basisvergunning, bijvoorbeeld voor het verwijderen van asbestdaken;
- een uitgebreide vergunning, bijvoorbeeld voor het verwijderen van asbest in onder meer stucwerk of isolatiemateriaal.
Als de nieuwe regelgeving in werking is komt er nog een overgangsperiode van een half jaar om aan alle nieuwe verplichtingen te kunnen voldoen.
Asbestrichtlijn 2023
De Europese Asbestrichtlijn is al in 2023 aangescherpt. Deze richtlijn stelt minimumeisen waaraan Europese lidstaten moeten voldoen om werkenden te beschermen tegen de risico’s van asbest. De lidstaten kregen tot 21 december 2025 de tijd om hun regelgeving hierop aan te passen.
In Nederland leidt dit tot wijzigingen in de Arbowet, het Arbobesluit en de Arboregelgeving. Vanwege de omvang van deze wijzigingen is het niet gelukt de Asbestrichtlijn op tijd te implementeren, maar wordt ernaar gestreefd de regelgeving in Nederland op 1 januari 2027 in werking te laten treden.
Tot die tijd blijft de huidige regelgeving van kracht en verandert er voor bedrijven in Nederland niets.
