De technologie is eindeloos zo lijkt het. We worden continu verrast met nieuwe ontwikkelingen op diverse gebieden. Vooruitgang is merkbaar en in vele gevallen ook zeer wenselijk. We raken eraan gewend dat alles kan, gewenst en in vele gevallen onuitputbaar is.
Door: Mark Derksen
We verwachten ook van de industrie dat deze zich aanpast aan nieuwe behoeften en daarop continu doorontwikkelt. Wat tien tot twintig jaar geleden voor onmogelijk werd gehouden is nu praktijk van de dag.
Ook in de houtbranche zien we dat de industrie zich meer en meer doorontwikkelt. Nieuwe technieken bij zagerijen maken het productieproces eenvoudiger en sneller. Verspilling wordt zoveel als mogelijk tegengegaan en de zagerij zaagt meer op klantorder dan op basis van oude historische omzetcijfers of verwachtingen. Ook bij het kappen van bomen in de bossen wordt kritischer gekeken welke boom wel, en welke boom niet gekapt kan worden.
Voor het zachthout uit bijvoorbeeld Scandinavische landen is herbeplanting goed geregeld. Voor elke boom die men kapt, komen er gemiddeld drie voor terug. Ontbossing zonder herplant is dan ook ondenkbaar. Hoewel bomen gemiddeld korter in het bos staan dan voorheen, is de aangroei in de loop der tijd wel toegenomen. Dat moet ook want de vraag naar hout is eveneens gegroeid.
Voor het tropisch regenwoud ligt het iets anders. Hier duurt het veel langer voordat een plant een echte boom wordt. De vraag naar hardhout voor bijvoorbeeld scheepsbouw, meubel -en parket industrie is groter dan het aanbod. En dan te bedenken dat de ontbossing niet zozeer komt door de vraag naar hout, maar door bijvoorbeeld de vraag naar sojabonen en vlees. Hout speelt hierin eigenlijk maar een beperkte rol.
Dit moet voer geweest zijn voor de biotechnologen, wetenschappers, laboranten om te achterhalen of het mogelijk is van plantaardig materiaal hout te kweken. In Wageningen is men drukdoende om ‘plantencellen aan elkaar te plakken’ waaruit echt houtweefsel ontstaat. Ik omschrijf het wat simpel maar het komt erop neer dat het groeiproces minimaal is, je het hout kan kweken naar elke gewenste vorm en zelfs de houtvaten kan beïnvloeden opdat de sterkte toeneemt. Hoewel dit nog enigszins in de kinderschoenen staat, is men ervan overtuigd dat dit de toekomst is.
Voor iemand die al een tijdje meeloopt in het hout en hart voor ‘echt’ hout heeft, is deze ontwikkeling enigszins vloeken in de kerk. De groei van een zaailing tot volwassen boom, geur van net gezaagd (grenen)hout en vervolgens de bewerking van hout tot het gewenste model is toch moeilijk te vergelijken met een laboratorium waar de grondstof kunstmatig gekweekt wordt.
Maar nood breekt wet en eerlijk is eerlijk, zolang de vraag naar tropisch hardhout groter is dan het aanbod en men tegelijk een bijdrage wil leveren aan het tegengaan van ontbossing, is het toch goed te zien dat enthousiaste wetenschappers, engineers, biologen et cetera zich inzetten voor een nieuwe technologie als kweekhout. Ben benieuwd hoe we over tien jaar naar deze vooralsnog ondenkbare vorm van hout kijken.
