Finse onderzoekers hebben een methode ontwikkeld om sneller, goedkoper én in grotere hoeveelheden biobased houtlijm te maken. Dat lijm voor houten plaatmateriaal van lignine gemaakt kan worden, een bestanddeel van hout, was al bekend. Onderzoekers van de universiteit van Aalto in Finland hebben dat ingewikkelde proces nu verbeterd en zien dat als een doorbraak op het gebied van biobased houtlijm.
De zoektocht naar biobased lijm voor houtproducten zoals CLT, glulam, OSB en ander plaatmateriaal behoort tot de grootste uitdagingen van de houtindustrie. De huidige lijmen zijn vaak tenminste deels gemaakt van fossiele grondstoffen, met name aardolie. Ze bevatten in het slechtste geval ook formaldehyden, die bij vrijkomen door uitwaseming of bij verbranding schadelijk voor de gezondheid kunnen zijn. Weliswaar is het aandeel fossiele grondstoffen in houtproducten met lijm enorm veel lager dan in andere bouwmaterialen. Toch is het streven om volledig duurzaam en circulaire producten te maken.
Lignine
Lignine geldt als een goede kandidaat voor een lijm die biobased is. De stof is afkomstig uit hout en is in de natuur in principe ook een vorm van lijm. Het is een biopolymeer en de stof die de cellulose, waar bomen uit bestaan, bij elkaar houdt op moleculair niveau.
Lignine wordt momenteel nog weinig gewonnen of benut. Om de stof te winnen en om te zetten naar een voor de mens bruikbare polymeer was tot nu toe een complexe methode nodig. Die methode had verschillende toeslagstoffen, verhitting en een reactietijd van tenminste 10 uur nodig. Dat maakt de productie van lijm op basis van lignine kostbaar.
Nieuwe methode
De onderzoekers van de universiteit van Aalto tonen in een onderzoek, gepubliceerd in Green Chemistry, aan dat de lijm ook via een andere methode kan worden vervaardigd. Een methode die veel minder verwarming kost en veel sneller gaat. De lijm die de onderzoekers wisten te maken bestaat uit wel 90 procent lignine. De lijm volgens de oudere methodes komt maximaal op 50 procent. De enige restproducten van de reactie zijn zout en loog. De eerste testen met de nieuwe lijm zijn veelbelovend.
De onderzoekers, die nauw met de industrie samenwerken, verwachten dat dit een doorbraak zal gaan betekenen voor de invoering van biobased houtlijm. Ook zien ze andere toepassingen voor deze polymeer, onder andere in de coatings.
Lees hier de volledige publicatie in Green Chemistry.
Dit artikel verscheen oorspronkelijk op de website van zusterblad Het Houtblad.
