De afgelopen tijd regende het LoD’s bij de importeurs van hout uit Afrika inzake de EUTR. Daarom vroeg Ingenieursbureau Evan Buytendijk (IEB) marktdeelnemers recent hun brieven van de NVWA, waarin het voornemen tot opleggen van een LoD (Last onder Dwangsom) of het daadwerkelijk opleggen van een LoD werd aangekondigd, naar hen toe te sturen.
IEB heeft deze LoD’s vervolgens bestudeerd en heeft op basis van de bevindingen ook overleg gehad met de NVWA. Reden hiervoor: in de markt leeft het idee dat de EUTR wordt getoetst, terwijl er met een schuin oog al naar de EUDR wordt gekeken. Dit zou leiden tot rechtsonzekerheid.
IEB hoorde van de NVWA dat deze organisatie sinds ongeveer begin 2024 strikter is gaan controleren, binnen de kaders die de wet hiervoor biedt. Volgens de NVWA wordt dit gesteund door meerdere rechtszaken, waarin haar controle- en handhavingsmechanisme in stand is gebleven.
Waarom LoD’s
Maar welke tekortkomingen leiden nu tot een LoD of tot het voornemen daartoe? Eduard de Boer van IEB heeft na bestudering van het ingezonden materiaal deze mogelijkheden geïdentificeerd:
- Het ontbreken van een Due Diligence Systeem (DDS)
Dit is een fundamenteel punt. De wet schrijft voor dat een marktdeelnemer die hout of houtproducten op de markt plaatst, over een DDS moet beschikken. Heeft een bedrijf geen DDS, dan is er per definitie sprake van een overtreding. - FSC of PEFC gebruiken als een soort ‘green lane’
Hoewel TPAC (de toetsingscommissie inkoop hout voor de NL-overheid) FSC en PEFC erkent als geldige Chain of Custody systemen voor hout uit duurzaam beheerde bossen, dekt het niet alle vereisten van de EUTR en, per eind van 2026, ook niet van de EUDR. Wel kunnen onderdelen die binnen deze CoC-systemen worden getoetst en tijdens de jaarlijkse audits goed zijn bevonden, worden gebruikt als mitigerende maatregel voor sommige risico’s. Daarnaast dient wel opgemerkt te worden dat FSC door de NVWA wordt erkend als controlesysteem. Welke dat nog meer zijn, is hier te vinden.
- Onvoldoende traceerbaarheid van boom in het bos, tot gezaagd hout dat op de Europese markt wordt gebracht
Als de keten niet aantoonbaar in volume gesloten en traceerbaar is, bestaat het risico dat hout van onbekende herkomst is bijgemengd. Dat risico moet worden gemitigeerd. Dat kan bijvoorbeeld door jaarlijkse audits ter plaatse uit te voeren, of door per transactie alle vervoersdocumenten van het hout op te vragen en aan te tonen dat de volumes vanaf de boom volledig herleidbaar en traceerbaar zijn. - Onvoldoende onderbouwing hoe is gekomen tot een verwaarloosbaar risico
Alleen informatie verzamelen is niet voldoende. Die informatie moet ook worden geanalyseerd, met elkaar in verband worden gebracht en worden afgezet tegen de vooraf geïnventariseerde risico’s. Vervolgens moet beargumenteerd en gedocumenteerd worden waarom voor ieder relevant risico de conclusie ‘verwaarloosbaar’ gerechtvaardigd is. De lezer van het dossier moet als het ware stap voor stap kunnen volgen hoe die conclusie tot stand is gekomen.
Wil je meer informatie over het opzetten van een EUTR- en EUDR-proof DDS, of wil je je DDS door experts laten beoordelen? Neem dan contact op met Ingenieursbureau Evan Buytendijk.
De EUDR gaat eind dit jaar in. Deze maand wordt de iets vereenvoudigde regelgeving verwacht uit Brussel.
