Vietnam wordt een steeds belangrijker leverancier van hout en houtproducten in de wereld. Ca 5 tot 7 procent van het gebruikte hout komt uit Laos en Cambodja. Onderzoek van de Environmental Investigation Agency (EIA) wijst op een grootschalig systeem waarbij illegaal gekapt hout uit de natuurlijke bossen van Laos wordt witgewassen en vervolgens als legaal naar Vietnam wordt geëxporteerd.
Uit veldonderzoek van de EIA in de Laotiaanse provincies Sekong, Salavan, Savannakhet en Bolikhamxay blijkt volgens het rapport van het in Londen gebaseerde onderzoeksbureau dat illegaal hout op systematische manier in de toeleveringsketen van de Vietnamese houtverwerkende industrie terechtkomt. Hoewel de werkwijze per provincie verschilt, is de kern van het systeem overal hetzelfde: hout wordt onder bestaande kapquota geregistreerd, voorzien van officiële documenten en vervolgens als legaal geëxporteerd. De onderzoekers stellen dat deze praktijken bijdragen aan de verdere aantasting van de resterende natuurlijke bossen in Laos.
Legaal in logistieke knooppunten
Centraal in het systeem staan kapquota die officieel zijn gekoppeld aan infrastructurele projecten, zoals mijnbouw, wegenbouw, stuwdammen en windparken. Deze quota worden veelal beheerd door politiek goed verbonden ondernemers. Aan iedere quota-eigenaar is ten minste één houtverwerkend bedrijf gekoppeld. Volgens de EIA functioneren deze bedrijven als logistieke knooppunten waar hout wordt opgeslagen, verwerkt, voorzien van documentatie en voorbereid voor export. Ongeacht de werkelijke herkomst krijgt het hout hier een legale status. Daarbij zouden ook vervalste oorsprongscertificaten en dubbele documentatiesets worden gebruikt: één met te lage volumes voor de Laotiaanse autoriteiten en een tweede, correcte versie voor de Vietnamese douane.
Vietnamese handelaren actief betrokken
Vervolgonderzoek in de Vietnamese grensstad Dong Ha bevestigt volgens de EIA dat ook Vietnamese handelaren en bedrijven actief gebruikmaken van deze constructie. De organisatie beschrijft een systeem waarin steekpenningen – lokaal aangeduid als ‘law money’ – een vast onderdeel vormen van de grensoverschrijdende handel.
Vietnam juist goed bezig
In het rapport is veel lof voor het door Vietnam opgezette systeem om illegaal hout in de houtketen te voorkomen, daarin is het Aziatische land een lichtend voorbeeld, mede uit welbegrepen eigenbelang, zeker sinds de Europese tarieven op Chinees hout is Vietnam een steeds belangrijker hout-, plaat- en meubelproducerend land geworden voor markten die heel streng zijn op illegaal hout. Het aandeel hout uit Laos en Cambodja in het totale volume van het in Vietnam gebruikte hout is niet heel groot. Toch zou er beter op gecontroleerd moeten worden.
Houtwereld Praktijkdag: 1 oktober 2026 bij Lambert van den Bosch
