Met de toenemende vraag naar duurzaamheid, efficiëntie en hoogwaardige houtproducten is de houtbranche volop in beweging. Vier grote machineleveranciers blikken terug op 2024 en kijken vooruit naar 2025. Vooral over één ding zijn ze het eens: de automatisering zet steeds verder door.
De Groot Bewerkingsmachines
Het afgelopen jaar heeft vooral in het teken gestaan van automatisering en de inzet van slimme technologieën, zegt Jeroen Vorstenbosch, productspecialist Massief bij De Groot Bewerkingsmachines. ‘Met name de Weinig Luxscan houtscanner springt eruit. Dit systeem maakt gebruik van camera’s en AI-software om hout onder meer op waarde en gebreken te scannen. Hierdoor kunnen bedrijven het gebruik van hout volautomatisch verbeteren en opnieuw vingerlassen voor een betere eindkwaliteit. Dit is niet alleen efficiënter, maar verhoogt ook de duurzaamheid, want elke stuk hout wordt maximaal benut.’ Volgens Vorstenbosch is automatisering eveneens een belangrijk thema in de timmerindustrie. ‘Bedrijven willen niet alleen hun machinale processen automatiseren, zoals met de Weinig Conturex, maar ook het opsluitproces verbeteren. Met de komst van de S&S Super automatische opsluitbank hebben al meerdere bedrijven een grote stap gezet in zowel autonomie als ergonomie. Bedieningsgemak en veiligheid staan daarbij centraal.’ Daarnaast benoemt de productspecialist de rol van software. ‘De intrede van de Weinig WMC-software heeft echt impact gemaakt. Deze nieuwe besturing is uniform voor alle Weinig machines, of het nu een afkortzaag, Conturex of schaafmachine is. Dat vereenvoudigt het werkproces enorm en maakt bedrijven flexibeler.’
Hoogtepunt van 2024
Eén van de hoogtepunten van 2024 in de automatisering van de houtindustrie is voor De Groot de realisatie van een volautomatische herzaag-schaaflijn bij Awood in Uden. ‘Deze lijn is ontworpen voor de productie van houten gevel- en terrasdelen. Het proces is volledig geautomatiseerd met behulp van scantechnologie, van de pakketopzet aan de voorzijde tot het gestapelde, omsnoerd gereed product aan de uitvoerzijde. Het is niet alleen efficiënt, maar ook gericht op hoogwaardige kwaliteit. Dit project laat zien waar technologie en innovatie ons naartoe kunnen brengen.’
2025: ‘De lat ligt nóg hoger’
Voor 2025 verwacht De Groot dat de focus op automatisering en kwaliteit verder zal toenemen. ‘Operators zijn schaars en hout wordt steeds duurder. Dat betekent dat bedrijven slimmer moeten werken en meer waarde moeten toevoegen aan hun producten. Automatisering en optimalisatie spelen daarin een cruciale rol.’ Hij ziet ook kansen in duurzaamheid. ‘Hout is van nature een duurzame grondstof en de vraag naar circulaire en biobased bouwmaterialen blijft groeien. Technieken zoals kruislaaghout (CLT) en modulaire constructies bieden enorme voordelen, zoals snellere bouwtijd en een lagere CO₂-voetafdruk.’ Ook digitalisering zal een grotere rol spelen. ‘Building Information Modeling (BIM) wordt steeds belangrijker. Hiermee kunnen bedrijven nauwkeuriger plannen en verspilling minimaliseren. Daarnaast kijken we naar hybride constructies, waarbij hout wordt gecombineerd met staal of beton. Dat opent nieuwe mogelijkheden, vooral in utiliteitsbouw.’ Er zijn ook uitdagingen. ‘De internationale handelsspanningen en concurrentie om grondstoffen kunnen houtprijzen beïnvloeden. Daarom zien we een toenemende vraag naar lokale productie en recycling van houtmaterialen. Ook het werken vanuit een energie neutrale fabriek wordt belangrijker in de toekomst. 2024 heeft laten zien dat de houtbranche sterk is. De combinatie van technologie, vakmanschap en duurzaamheid biedt enorme kansen. In 2025 zal die lijn zich voortzetten. Het is een uitdagende tijd maar met de juiste investeringen en samenwerkingen kunnen we een toekomst bouwen waarin hout een centrale rol speelt.’
Tijhuis Houtbewerkingsmachines
Thijs Schoolkate, mede-eigenaar van Tijhuis Houtbewerkingsmachines, kijkt terug op een ‘eigenlijk best wel succesvol en positief jaar’, maar maakt wel een kanttekening. ‘Ik heb gemerkt dat in de markt behoorlijk wat twijfel is ontstaan. Zelf hadden wij daar in elk geval in de eerste twee delen van het afgelopen jaar nog vrij weinig last van, maar dat kwam doordat er nog veel uitleveringen waren van in 2023 bestelde machines.’ Schoolkate wijt de twijfel aan de economie, maar ook aan de ontwikkelingen in de bouw. ‘Daar zijn we behoorlijk afhankelijk van. Stijgende hypotheekprijzen, het niet verlenen van vergunningen, stikstofproblematiek en allerlei andere zaken hebben er toch voor gezorgd dat er veel voorzichtigheid in de markt is geslopen.’ Besluiten zijn en worden volgens de ondernemer niet direct van tafel geveegd, maar wel even een jaar vooruitgeschoven.
Houtskeletbouw
Gevraagd naar bijzondere dingen of een opvallend grote vraag naar bepaalde machines of productielijnen, zegt Thijs Schoolkate: ‘Dat is hetgeen gericht is op houtskeletbouw, die een enorme vlucht neemt. Daarin zijn we heel sterk aanwezig met het merk Hundegger. Op meerdere plekken in het land duiken woningfabrieken op. Dat zijn complete productielijnen. Wij leveren of monteren die niet in zijn geheel, maar het bewerkingscentrum, het zaagcentrum, is daarvan wel een groot onderdeel. Wij verwachten de komende jaren op dat gebied zeker een grote rol te blijven spelen.’ Dat gezegd hebbend, hebben houtbewerkingsmachines die daarvoor nodig zijn een levertijd van pak ‘m beet een jaar. ‘Dit jaar heeft Tijhuis er minder verkocht dan voorgaande jaren. Dat houdt automatisch in dat het in 2025 wat het installeren van nieuwe machines betreft iets minder hectisch zal zijn. Ik zie het als een tussenjaar, want ik denk dat het eind 2025, begin 2026 weer aantrekt. De vraag ligt er, dus op de langere termijn ben ik absoluut niet bang dat het minder wordt.’ Wanneer ook zekerder is wat de politiek wil met de bouw (‘het moet eerst even stabiliseren’) veert de markt volgens hem ‘met heel veel snelheid’ op. ‘Wij kunnen snel schakelen en meebewegen. Dat gaat prima lukken.’ Positief is nog dat Hundegger vanaf 2025 een gehele productielijn introduceert. ‘Alles uit een hand, waarbij onder andere een groot voordeel ontstaat met betrekking tot de aansturing (software).’
Bos Machines
Niek Jongsma, verkoopadviseur Midden-Oost-Noord van Bos Machines, specialist voor de timmerindustrie, constateert eveneens dat verdere automatisering van het productieproces in zowel kleinere als grote timmerfabrieken zich heeft doorgezet in 2024. ‘Deze trend is al langer aan de gang. Ook kleinere timmerfabrieken, bouwbedrijven en aannemers investeren bijvoorbeeld in een compact bewerkingscentrum of automatische afkortzaag. In 2024 mochten we een recordaantal van negen opdrachten noteren voor de Windowmaster 10, het kleinste model in onze serie BMH Windowmasters. Een andere belangrijke trend is dat steeds meer timmerfabrieken overgaan op 3D-tekenen in plaats van 2D, in combinatie met de BMH 3D Master machineaansturing.’
Meest complexe project in 2024
In 2024 mocht Bos Machines een uitdagend project opleveren bij Nijhuis Toelevering in het Twentse Rijssen. ‘Dit is een complete BMH-productielijn bestaande uit een afkort- en schaaflijn met automatische belading direct vanaf houtpakketten. De onderdelen worden vervolgens volautomatisch gesorteerd en verdeeld over vier stuks BMH Sortingmasters. Hierdoor is optimale belading mogelijk van de bewerkingscentra en kan moeiteloos in meerdere ‘shifts’ geproduceerd worden. De productielijn eindigt bij twee CNC-bewerkingscentra type Windowmaster 50 Topline.’
Vooruitblik 2025
De verwachting is volgens Jongsma dat de automatisering verder doorzet, niet alleen in de machinale, maar met name ook in de voormontage met (semi)- automatisch opsluiten. ‘Ook voor de afmontage-afdelingen zal steeds meer automatisering gevraagd worden. In mei nemen we deel aan de Ligna beurs in Hannover om onze internationale expansie verder vorm te geven. Nu al weten steeds meer buitenlandse timmerfabrieken ons te vinden voor automatiseringsoplossingen van Hollandse bodem.’
Niet alles wat Bos Machines levert is zo omvangrijk. Ook kleinere timmerfabrieken, bouwbedrijven en aannemers investeren bijvoorbeeld in een compact bewerkingscentrum of automatische afkortzaag.
Gerretsen: 2024 een bijzonder jaar
2024 is voor Gerretsen Wijhe, een bedrijf gespecialiseerd in houtbewerking en -verwerking, een bijzonder jaar geweest. Verkoopmanager Martin de Boer: ‘De markt was nogal grillig. Politieke en economische omstandigheden maakten dat bouwend- en timmerend Nederland enigszins geremd werd in nieuwe ontwikkelingen en het doen van grote (machine)investeringen. Het resultaat is dat 2024 niet te boek staat als het meest spectaculaire jaar wanneer het gaat om het aantal bijzondere gerealiseerde projecten. Die zijn er natuurlijk wel. We zijn trots op het feit dat we Suselbeek deuren in Sinderen hebben mogen voorzien van twee stuks van de meest uitgebreide en snelle CNC-freesmachines van SCM Group, de Accord 42 FX. Met deze investering geeft Suselbeek een boost aan de productiecapaciteit van samengestelde buitendeuren. De machines beschikken beide over een 3- en een 5-assige freesmotor, waardoor wisseltijden sterk afnemen en de productiecapaciteit enorm toeneemt. Dit gekoppeld aan de volledig automatische instelbare bewerkingstafel ‘Matic’ maakt de SCM Accord 42 FX niet alleen snel maar ook flexibel. Daarnaast zijn we ontzettend blij met de diverse bewerkingscentra van Soamad, zoals we die in 2024 geleverd hebben in de timmerindustrie. We zien een groeiende vraag naar zo volledig mogelijke automatisering.’
Trend: ‘kleinere interieurbouwer’
Dat beeld is ook te zien in een sector waarin automatisering al jarenlang gemeengoed is; de sector interieurbouw. CNC-opdeelzaagmachines met voeding vanuit een magazijn en CNC-freesmachines (nesting) met een volautomatisch laad- en lossysteem (Cell) worden ook steeds meer geplaatst bij de ‘kleinere’ interieurbouwer. ‘Dat zal ook een trend blijven denken wij, de steeds krapper wordende arbeidsmarkt voor gekwalificeerd personeel zal dit verder in de hand werken. Dit gekoppeld aan een verwachte aantrekkende markt maakt dat wij voor zowel onze opdrachtgevers als onszelf positief gestemd zijn over 2025.’
[…] jóuw bedrijf past. Voor een duurzame, lange-termijn investering in een cruciale machine of automatisering kan financial lease een uitkomst zijn. Het behoud van werkkapitaal, gecombineerd met de […]