Twee Nederlandse houthandelaren zijn in de allereerste strafzaak op basis van de EUTR, de Europese Houtverordening, veroordeeld. Ze kregen respectievelijk 240 en 90 uur taakstraf. Ook is een voorwaardelijke geldboete opgelegd van 50.000 euro.
De handelaren hebben zich volgens de rechter niet voldoende ingespannen om het risico van illegale houtkap – van in dit geval teakhout uit Myanmar – uit te sluiten. Zelf bestreden ze dit. Een derde verdachte is vrijgesproken.
De rechtbank in Amsterdam oordeelde over deze langslepende kwestie op 12 december 2022. Het was de eerste strafzaak waarin de EUTR, de Europese Houtverordening, centraal stond. De veroordeelden hebben in strijd gehandeld met artikel 4 lid 1 en 6 lid 2 van de Houtverordening: niet voldoen aan zorgvuldigheidseisen om de import van illegaal gekapt hout te voorkomen. Ze zijn vrijgesproken van witwassen.
Het ging in deze zaak om diverse zendingen van in totaal ruim 178.2517 kubieke meter teakhout uit Myanmar met een waarde van ongeveer 2,5 miljoen euro.
Uitspraken rechter overtreding EUTR
Via onderstaande linkjes zijn alle volledige uitspraken van 12 dec na te lezen:
Zaak 7438 (240 uur)
Zaak 7442 (90 uur)
Zaak 7430 (vrijspraak)
Zaak 7432 (vrijspraak)
Zaak 7435 (vw geldboete)
Via Tsjechië naar Nederland
De twee veroordeelden hebben in 2018 en 2019 teak uit Myanmar geïmporteerd via Tsjechië. De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) had een van hen eerst al een last onder dwangsom opgelegd omdat hij hout importeerde uit Myanmar. Daarna zochten de handelaren een omweg via Tsjechië.
Hoewel er gevangenisstraffen tot zes jaar staan voor het overtreden van de EUTR had het Openbaar Ministerie drie taakstraffen geëist, elk van 240 uur. Het OM eiste een lagere straf omdat de rechtszaak jaren heeft geduurd en de zaak tot vier jaar terug gaat. Het OM wilde daarnaast geldboetes van 100.000 euro, waarvan de helft voorwaardelijk. De rechter ging daar dus niet volledig in mee.
Voorwaardelijke geldboete
De rechter legde alleen een voorwaardelijke geldboete op van € 50.000-. ‘Deze straf dient als stok achter de deur, om te voorkomen dat verdachte opnieuw (soortgelijke) strafbare feiten zal plegen.’ Aan deze voorwaardelijke straf is een proeftijd van 2 jaar gekoppeld. De officier van justitie had 3 jaar geëist, maar daarin ging de rechter niet mee.
Tijdrovende zaak
De zaak duurde zo lang omdat het onderzoek, inclusief het verhoren van verdachten uit Tsjechië en Myanmar, veel tijd kostte. Ook was het de eerste strafzaak op basis van deze wetgeving die in 2013 is ingegaan. De officier hoopt dat de strafzaak andere ondernemers afschrikt, en andere landen ook strafzaken zullen beginnen.
Wel of niet illegaal?
De ondernemers zijn bestraft omdat ze volgens de rechtbank niet genoeg moeite hebben gedaan om het risico op illegale houtkap uit te sluiten. De rechter sprak dan ook geen oordeel uit over het wel of niet illegaal-zijn van de betreffende partijen teakhout.
Wel sprak de rechter uit dat illegale houtkap een ernstig maatschappelijk probleem is. ‘Van groot internationaal belang. Het draagt bij aan ontbossing en bedreigt daarmee de biodiversiteit. Ook ondermijnt het duurzaam bosbeheer en duurzame bosontwikkeling, kan het bijdragen aan woestijnvorming en bodemerosie en kan het extreme weersomstandigheden en overstromingen verergeren.’
‘Door niet te voldoen aan de zorgvuldigheidseisen die uit de Houtverordening voortvloeien, maar wel hout op de markt te brengen, heeft ‘naam’ het risico gelopen dat dit hout illegaal gekapt zou zijn. Verdachte was gewaarschuwd, maar heeft haar eigen commerciële belang zwaarder laten wegen dan het maatschappelijk belang en is via ‘naam 2′ doorgegaan met het importeren van teakhout uit Myanmar.’
Reactie houtimporteurs
De betrokken houtimporteurs waren tijdens de rechtszaak verbolgen over het optreden van het OM, dat invallen deed, telefoongesprekken afluisterde, beslag legde op hun containers met teakhout en op telefoons en bankrekeningen.
[…] in december 2022 in de allereerste strafzaak op basis van de EUTR, de Europese Houtverordening, veroordeeld voor de handel in teak uit Myanmar. Ze kregen respectievelijk 240 en 90 uur taakstraf. Ook is een voorwaardelijke geldboete opgelegd […]